Arkitekti Artan Shkreli sjell një foto të vjetër të Tiranës në fillim të viteve ’20. Fotografia e ngjyrosur me program të Inteligjencës Artificiale shfaq një peizazh krejt tjetër nga i sotmi.
“Fotografi origjinale e kohës, në bardh-e-zi, ngjyrosur me IA.
Vetëm në këtë mënyre mund të kuptohet pohimi i Edith Durham për Tiranën” – shkruan Shkreli.
Përshkrimi i Durham:
“…gjithë shtëpitë kishin kopshte të mëdha plot me qershi, fiq, ftonj, kumbulla dhe arra, dhe shumica kishin edhe vija uji. Qyteti ishte jashtëzakonisht i pastër dhe shumë piktoresk.
Xhamitë ishin tej mase të bukura, ngjyra-ngjyra dhe të pikturuara me peisazhe të mrekullueshme. Tirana ishte parajsë për artistin dhe më erdhi shumë keq që s’rrija dot më shumë se tri ditë”.
nje xhami dhe nje garnizon turk na qenkan parajse artistike? vetem per kolonet turk po.
te gjithe tironsit e vjeter kane origjine nga Irani, kudistani e vende te tjera anadolli.
Ajo qe mbetet e panjohur si gjithmone eshte origjina e Dekarit.
Rroftë demokracia dhe liberalizmi që e bënë Tiranën parajsë larjesh të parave të pista
Po mire more ti Detari, nje gje nuk kuptoj . Ti thua qe te gjithe tironcit e vjeter jane me origjine nga Irani apo jo ? Ti qe vjen nga nje vend i “zhvilluar” , me fal qe po ta them ,çfar mutin kerkon qe je larguar nga vendi yt dhe ke ardhur ne kete vend te prapambetur qe quhet SHQIPERI ‘ Ti qe gjithe jeten tende ke qene BARI delesh dhe ke fjetur ne nje “krevat” me delet ç’kerkon ne nje toke te huaj ku shumica sipas teje jane iraniane ?
Shkrel jeni ju sot qe e ate qytet aq piktoresk e shkatrrut total me beton e pallate qe skan piken e funksionit dhe per me teper bukuris arkitektonike. Ti do te hysh ne histori si “arkitekti” qe e shkatrroi Tiranen.
Ka ca ndryshime foto me ngjyrs IA.Eshte hequr kembana e ores tek Sahati.Jane mbyllur Harqet me kollona tek ndertesa perbri Sahatit ,Ne hapesiren midis xhamise dhe sahatit nuk ka pasur ndertese tjeter me tulla,qe cfaqet ne foton me ngjyra etj
E gjithe Tirana Re e projektuar nga Bosio jane arat dhe kopshtet pa fund te Tiransave,qe jetonin ne mirni me zejtari,tregti dhe arat e veta.Fashisti Bosio e projektoi qytetin e Ri sikur te ishte bir i Tiranes,Ruajti Hapesirat dhe gjelberimin e Tiranes.E pushtuan gjysopingat e Toskerise ne 44,terror,zi,uri.E pushtuan maloket pas 91 e bene geto Kalkuta.E pushtoi Edi Rama me horrat,drogaxhijte,kriminelat biznesmena nuk la pellembe toke te mbije fije bari,Kulla betoni.
Nuk ka me keq se me te pushtu llumi i popullsise.
ali baba me 40 hajdutet
Mund te jeni shumica turkarape sot por prape mish i huaj keni mbetur ne Arbeni dhe nje dite do pastrohet vendi nga mbeturinat. Pyetjen me mendje islamike e shtrove mbrapsht, kuptohet IQ-ja e ulet qe ju karakterizon si popull vk
Përgjgje për “Ali Baba me 40 Hajdutë”..:
Ky “Detari” në fakt është një azerbaixhanas “i modernizuar” “i oksidentalizuar” prej rusëve.., gjysmë turku por në mbiemër na mbahnë me krenari shtojcën “cariste” ov” o “ev”… Turq që hiqen si rusë… sigurisht na është edhe Detar… Po po…, por Detar i detit Kaspik…
Bolleku dhe Mirnia cojne ne dembelizem dhe menefregizem,qe asgjesoi Tiranen e Tradites dhe pushtuesit horrat e halabaket te hedhin valle dhe te vendosin per Tiranen.Nuk quaj pushtues Fashizmin italjan dhe nazizmin gjerman,se keta ishin popuj te qyteteruar,por quaj Pushtuesit e Vertete:Corret e Toskerise dhe maloket e Veriut.Keta jane pushtuesit e Tiranes.Gjyshi im ne hetuesi ishte ne nje qeli me Nuz Tafain dhe te jatin e Peter Rodiqit.Kur vinin e shoqja dhe vajzat,Nuzi therriste:-Du mish me Nerden,moj,Du mish me nerden! Gjyshi qeshte me Nuzin:-Or Nuz mos i ngarko gocat se kto bagetite i cuan ne Jugosllavi!
Kur filloi koburja jevgut,hamallat e Toskerise qe ishin punesuar tek tregtaret e fabrikat e Tiranes u bene te gjithe Atentatore ilegale,,Misto Mame, me shoke,.Rri Tiransit,Fli gjume se kemi Qazim Mulleten.Kur katundaret e Pezes msyne Tiranen,Kaje Karafili me Lym Keten vrisnin Bejleret agallaret e Tiranes,,Gjume e sehir Tiransit.Kur Spastruesi i kafsheve te rrezikshme komuniste,Xhaferr Deva i vrau dhe hodhi rrugeve,tiransit i leshoi zemra,Perzune Ustain gjuetar Xhaferr Deva nga Tirana,,Hani mut nashi!Kur ju hyri Memeti me listat e Enver Hoxhes per nje sqarim te vogel,,atehere kuptuen se ne Dore te kujt kishin rene.Kur msyne malokut e Sali Berishes arat e fermat e Tiranes,u be muti mullar
demo, kontradita e kohes eshte zhvillimi. si thua ti, behet shteti me zejtari?
Neper bote kishte trena, ne Shqiperi transport ishte kafsha.
Komunizmit ti rruani bajgat, se pa te Qiperia do ishte akoma cope greke apo serbe.
Gjyshi jot ka qene spiun serb, me gjasa, me sa shikoj une nga komentet e tua.
Nuk ka kryeqytet ne bote me gomere
Vetem qiptaret balliste e idealizojne nje primitivitet te tille
Na gjeti belaja me këta kulturokogët dhe arkitektët tanë “perëndimorë” me llafe, por alla turka me vepra .. Nuk lanë gjë pa’ shkatërruar e prishur.. Rrëzuan ndërtesën e bukur të Hotel Vjosa sepse gjoja ishte e besdishme mes Teatrit të Operas e Baletit, Hotel Tirana dhe Sheshit Skënderbej …, dhe atë truall na e shndërruan de facto në një shurrtore publike në mes shkurreve ekzotike…
…Tash këta modernët me “vizion”.., nuk mjaftuan këto shkatërrime, por dhunuan e shkatërruan edhe imazhin simbolik të Tiranës: Kullën e Sahatit me pallate të ndërtuara aq afër sa unë druhem se do via dita kur ndonjë nga banorët snobë do të kërkojë ta shembin Sahatin se u pengon pamjen e perëndimit të diellit…
Nuk na mbetet vetëm që të shohim këto “bukurira” arkitekturore të ndërtuara prej arbitraritetit e padijes dhe keqdashjes e sabotimit kulturor.., të shohim të pafuqishëm të ndalojmë sot shkatërrimtarët “modernë”…
Tirana e dikurshme na kishte cezme në cdo cep të rrugës…. Cezme të ndërtuara thjesht ku pareshtur rridhte me ujë të pijshëm …
Ylli, po sa banorë kishte Tirana e çezmave a derëzi, se tani ka një milion ?
Po kishte o Ylli, kishte, cezma(turke),
kishte callma, perce, qylafe, pazar bagetish
ne qender, katunare mbi gomare
….shtepi qepici, xhami, saraje e hamame,
bejlere e agallare, haxhiqamile sumeperpjete
qe kendonin;
“te gjitha te zezat i kam punue, vec me fol
shqip, kurre s’kam pranue”, …..kjo ka qene
Tirana e demo cifligarit( pa toka tashme….
por qe te kthehet e kaluara
e lavdishme si ne kohe te Ethem beut, ka
menduar Recep Erdogeni…me ate
objekt kulti te stilit otoman me kater minare
qe te bejne zgjimin ne lemeri nga ezani
arab ne pese te mengjezit(dhurate e
popullit vella turk tha sulltani),.kemi
mijera mjekra e trecereksha qe mbushin
rruge e sheshe me sumen perpjete drejtuar
nga perendimi dhe koken nga Qabea
pastaj, kemi edhe nje pasha
me shpate ne dore qe drejton trafikun(si
ne kohe te pordhes)….
e plot te tjera si keto qe na tregoine sa e
embel paska qene bashkejetesa pese shekullore
me Dovletin.. jo me kot sulltan Erdua
dhe kleriku i larte qe e shoqeronte, i quajti
Martire gjithe hallduperine qe me aq qetesi
e dashuri, ka perhapur ate fe e civilizim qe
i linte me gojen hapur gjithe udhetaret e huaj….
kur vizitonin kapital Tironen e fillim
shekullit te kaluar…..
Remo , më mirë se kaq prishet . I ke thënë të gjitha .
Kur Edith Durham e quante Tiranen parajse ne 1920,nuk vinte nga Irani,afhanistani,por nga Londra.Keto karakatinat Bellkanike,Athina,Cetinja,Beogradi nuk ishin kushedi cfare me te zhvilluar.Komentuesit vejne theksin tek xhamite,por Tirana nuk ka pasur me shume xhami se Athina.Greket I rrafshuan xhamite,sinagogat,teqete shqiptare,varrezat cifute,I rrafshuan.Sot kapardiasen me monoklisi.Nje Fe nje komb.Sepse nuk kane as komb,as rrace,as Ethni dhe Kisha e tyre fsheh dhunen,obskurantizmin,intrigen mesjetare.
Tirana ka qene qe ne themel nje qytet multikulturor dhe multifetar.Ne fund te shek.XVIII ne Tirane u vendosen vllahet,qe ndertuan nje kishe katedrale ne qender te Tiranes,aty ku eshte Hotel Tirana.Keta bejlere dhe agallare tiranas lejuan kisha katolike,teqe Irani,,pranuan vllahe,cifute,dibrane.Pse njesohet Tirana me Haxhi Qamil Xhameten nga Sharra Tiranes,qe ne ate kohe ishte nje fshat 5 km larg ?Pse duhet konsideruar Tirana nga ardhacaket si e privuar nga zhvillimi Perendimor,kur 10 vjet pas kesaj foto,fale Arkitekteve dhe Urbanisteve Italjane Tirana u be nje nga kryeqytetet me Qendren rruget,perspektiven dinjitoze?Djemte e bejlereve dhe agallareve tiranas u shkolluan ne Universitetet me Prestigjoze te Evropes.Enver Hoxha aq te kishte shkolle e kulture sa Qazim Mulletja,Osman Myderrizi,Qazim Turdiu,Refik Deliallisi,Sabaudin Toptanietj etj,figura te renda te kultures,shkences dhe teknikes shqiptare,.Ca i vrau,ca i kalbi neper burgje se ishte i derguari i Djallit.Po pse ne vendnumuro do qendronte Tirana,po te mos ishte pushtuar nga terroristet komuniste?
O Remo, je duke folur me gjuhen e Rames kur prishi teatrin qe nuk la emer pa i vendosur vetem ti mbushte mendjen popullit qe ishte nje diçka e pa vlere dhe ti si ai po na tregon se ishin çezma turku ! Nuk e di ku eshte ndryshimi po ato çezma sillnin uje te pijshem ne qytet ndersa sot uje te pijshem duhet ta blesh me bidona .
ka ca pasaktesi te vogla ne transformimin e inteligjences artificiale, por fotja eshte interesante, relaksuese per syrin dhe mendjen. Vec po te mendosh katrahuren e sotme, mes kaosit, pisllekut dhe stresit!!!
Durhami ka qene nje palo agjente e oborrit mbreteror anglez dhe bridhte gjithe ballkanin per interesat perandorake ne fillimin e shek. XX.
Cfar dreqin keni me Tiranen dhe tiransit,si nuk e mbyllet njehere ate goje qenefi ( keshtu i thone wc ne turqisht,emer i plote jo me iniciale) aty ku derdhen te gjitha helmet e mbeturinat qe mbart nje organizem njeriu.Por ju qe nuk u ngopet kurre duke u perpjekur te ulni vlerat e virtytet e tiransve jiu eshte çvendosur sifoni nga jugu eshte fiksuar ne veri.Se nje njeri qe flet gjithmon krq per tjetrin quhet goje hale.Nuk keni kapacitet ti njihni vlerat e familjeve te tiranasve ,sepse shkelet ne Tirane me qellimin ti ulnit vlerat e tiransave ,duke ju rrejt mendja se po rrisnit vlerat tuaja.Nje nga amanetet e te pareve tane ishte mos u merni me njeriun e keq se ju ben si vetja.Eshte e vertete ajo qe ka thene Durhami shtepite me oborre dhe bahce te tiranasve ishin si parajse ku kundermonte aroma e trendafilave e karafilave.Kush jetoi ne shtepite e tiranasve ,korçare,gjirokastrite,dibrane etj, u ben njesh me ta me zakonet e tyre,aty linden e rriten e martuan femije,u beni si nje familje.Po ku dini ju se cfar jane vlerat e verteta,respekti per njeriun e mire,vleresimi.Ju soji juaj qe dini te beni vecse ndasi krahinore,mos u çuditni por per mu nuk jeni Shqiptare,ju shum kollaj shderroheni ashtu siç dhe e shfaqni veten.Mjaft më se na peshtiroset.