Gjyqi në Hagë dhe gjykimi i historisë

Prof. Xhelal Gjeçovi, SHBA

Qëndrimi ndaj gjykimit të heronjve çlirimtarë të Kosovës në Hagë, provë dinjiteti për politikën shqiptare dhe atdhetarët e vërtetë të këtyre trojeve. Një homazh për Shaban Muratin, vepra historike e Jakup Krasniqit, largapamësia e Akademikut Rexhep Qosja. Myteberët mediatikë të Tiranës dhe demagogët hiena me grada gjasme shkencore…

Opinioni mbarëshqiptar po ndjek me vëmendje gjyqin e Hagës, ku po gjykohen themeluesit dhe udhëheqësit e Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës.

Për këtë ngjarje, por dhe për zhvillimet e qëndrimet ndaj Kosovës dhe viseve të tjera të shkëputura e të aneksuara nga shtetet fqinje gjatë luftrave ballkanike, që çuditërisht u njohën dhe në Konferencën e Ambasadorëve të Fuqive të Mëdha Europiane më 1913, janë shkruar e botuar punime të shumta, të kolegëve në Kosovë e në Shqipëri, ku do te veçoja sidomos analizat në gazetën DITA të studiuesit të njohur Shaban Murati, që fatkeqësisht e papritur u nda para pak kohe nga jeta, në një kohë që Shqipëria dhe Kosova, në mënyrë të vecantë familja dhe shokët e miqtë e shumtë kishin nevojë ta kishin dhe për shumë e shumë kohë njeriun e dashur e të ditur, një model sjelljeje, edukate e kulture, një familjar shembullor dhe qytetar i denjë i kryeqytetit shqiptar, që jetonte dhe me preokupimet e tij.

Me të njëjtën dashuri e preokupim, ai ndiqte jetën e zhvillimet dhe në pjesët, që siç u tha, u shkëputën nga Shqipëria, trungu i tyre, me vendimet e Konferencës se Ambasadorëve më 1913. Ai mbeti i lidhur ngushtësisht me Kosovën, që e shprehte në çdo bisedë, me shokë e miq, veç shkrimeve brilante që lexoheshin me interes të jashtëzakonshëm, e po kështu dhe për Çamërinë, shqiptarët në Maqedoninë e Veriut e në Malin e Zi, pa e ditur e menduar se kështu do të njihej e radhitej nga kolegët e nga opinioni i gjërë, ndër studiuesit e lidhur e të përkushtuar ndaj jetës, halleve e problemeve të bashkatdhetarëve, që ashtu si ata ëndërronte e besonte se një ditë do t`i shihte të bashkuara me Shqiperinë, vendin amë.

***
Me çështjen e Kosovës e, përgjthësisht çështjen kombëtare, janë marrë dhe një numër autorësh të tjerë, nga vendi dhe nga bota, të cilët unë i kam ndjekur me vëmendjen që meritojnë.

Por, veç evokimit e nderimit të të gjithë këtyre, dëshiroj që kësaj here të ndalem pak në punimin e njërit nga katërshja që po gjykohet në Hagë, Jakup Krasniqi, ndër themeluesit e UÇK-së, sot i akuzuar, për ironi të fatit e të kohëve që jetojmë, për krime lufte, së bashku me shokët e tij, Thaçi, Veseli dhe Selimi.

Bashkë me prof. Pëllumb Xhufin, kemi qenë të ftuar nga organizatorët, në ceremoninë e premovimit të librit të Krasniqit për UÇK-në, në fakultetin e Histori-Filologjisë, sapo ishte vënë në qarkullim dhe kemi diskutuar mbi vlerat e rëndësinë e botimit kësaj vepre, me të cilën autori, një politikan, por dhe historian e studiues serioz, i ka bërë një shërbim historisë dhe admiruesëve të shumtë të saj, sidomos gjeneratave të reja, të interesuar për të njohur historinë e UÇK-së,e veçmas kontributin në çlirimin e Kosovës.

Libri është një nderim e një homazh për të gjithë luftëtarët trima të Kosovës, për heronjtë dhe për dëshmorët e saj të paharruar e, padyshim, edhe pjëesëmaresit e tjerë, ndër ta dhe një numër personalitetesh intelektuale të njohura, pa dallim bindjesh e përkatësish partiake, pasi këtë e kërkonin momentet që kalonte Kosova, që ende vazhdonte të vuante nën sundimin serb.

Nga radhët e tyre do të veçoja akademik Rexhep Qosen, që i bënte nder UCK-së dhe delegacionit të Kosovës në bisedimet e Rambujesë, të inicuara nga faktori ndërkombëtar, SHBA dhe Bashkimi Europian. Në këtë ballafaqim shumëplanësh, me rëndësi e përgjegjësi të jashtëzakonshme, do të spikaste qëndrimi i këtyre figurave të mënçura, që me argumente historike, logjike e politike u ngritën mbi përfaqësuesit serbë.

Ishte e drejta dhe e vërteta, që ishte në anën e kauzës së Kosovës, që përfaqëonin e mbronin, ajo që vendoste këto raporte, që bënë të mundur të nxirrnin në pah epërsitë e Kosovës, një vend me popullsi autoktone, paqësore, me histori e kulturë të lashtë, që kishte patur të njëjtin status dhe të drejta me njësitë e tjera të federatës jugosllave para shembjes se saj dhe nuk kishte arsye që ato të ndryshonin.

I vetmi ndryshim i duhur do të ishte njohja dhe Kosovës kjo e drejte që edhe shqiptarët të ndërtonin shtetin e tyre, ashtu siç bënë dhe viset e tjera të federatës dhe të hapin kështu një faqe të re të historisë së tyre e të marrëdhënieve me vendet e tjera, përfshi dhe ato fqinjë.
Punimi është dhe një nderim e mirënjohje për SHBA-në në radhë të parë, për NATO-n e për BE-në, për mbështetjen që i dhanë Kosovës në momentet më të rënda të historisë së saj dhe bënë të mundur avancimin e çështjes së Kosovës, deri në dëbimin e okupatorit, shpalljen e pavarësisë dhe ndërtimin e shtetit të ri të Kosoves, pa folur për Shqipërinë e shtetin shqiptar, që mbështetjen për Kosovën dhe luftën e saj çlirimtare, nuk e vunë në dyshim asnjëherë, në të gjitha etapat dhe fazat e saj e kishin preokupim e obligim kombëtar të dorës së parë.

Edi Rama është i vetmi ndër politikanët e tranzicionit që gjatë një vizite në Beograd u bëri thirrje politikanëve të Serbisë që të njihnin Kosovën, ashtu siç është, e lirë, e pavarur e demokratike, një realitet i pakthyeshëm, se Kosova është aty në vendin e vet, në vendin e të parëve të tyre, e s`ka ndër mend të lëvizë prej andej. Kryeministri shqiptar ka bërë përpjekje maksimale dhe për lirimin e të akuzuarve për krime lufte të udheheqësve të UÇK-së, i bindur se lufta që ata ndërmorën synonte çlirimin dhe pavarësinë e vendit të tyre, një e drejtë legjitime e tyre.

Ai arriti të bindë drejtuesit e Këshillit të Europës që të organizojnë një mbledhje të veçantë për diskutimin e akuzave të Dik Martit, të mbushura me shpifje e gënjeshtra dhe të pabazuara në prova e fakte, që shërbyen për ngrtjen e akuzave ndaj çlirimtarëve të Kosovës. Sipas tij, në Shqipëri qenkan bërë transplantime të organeve të serbëve të vrarë apo të zënë rob gjatë luftimeve.

Nuk e di si i gjykojnë këto zhvillime e në këtë kuadër dhe qëndrimet e Shqipërisë politikanët e Kosovës, sepse nuk kemi parë që ato të çmohen publikisht, siç e meritojnë. E kundërta ka ndodhur; ato janë përcjellë më së shumti me heshtje apo insinuata që kanë rënë në sy e sigurisht nuk i nderon.
Pikërisht, në këtë sfond zhvillimesh jo rrallë dhe kontroverse, do të shfaqen si hiena demagogë me grada gjasme shkencore, që unë i kam quajtur kontroversë e të çoroditur, nga rehatia e përfitimet që mund t`u kenë sjellë, veç të tjerave dhe qëndrime të tilla.

Për çudi, një televizion në Tiranë, e fton apo e pranon njërin nga këta, një admirues i thekur i Xhafer Devës, ish ministër i Brendshëm në regjimin gjerman të pushtimit, i cilësuar si kriminel lufte për krimet e bëra ndaj shqiptarëve në Shqipëri e në Kosovë, organizator i masakrës së 4 shkurtit 1944 në Tiranë, ku u vranë 84 qytetarë të pafajshëm, e më shumë se kaq në Prishtinë, nëkampin e përqendrimit të ngritur me interesimin e Devës, të destinuar që të masakrojë dhe ekzekutojë antifashistët shqiptarë, nga Shqiperia dhe Kosova, që kishin marrë armët për të çliruar Kosovën.

Ky grup gjasme studiuesish, pa vepra e të dalëmendsh, pretendojnë se paskan zbuluar, një gjë që të tjerët para tyre s`e paskan konstatuar deri më sot, sipas të cilëve, si rrjedhojë e ndarjes në vite nga vendi amë, në Kosovë qënka krijuar një komb i ri, me dallime cilësore e substanciale nga ai që jeton në Shqipëri, për rrjedhojë, këshillojnë këta medemek studiuesish, nuk duhet hezituar të pohojmë e të pranojmë se tashmë kemi jo një komb unik, me dy pjesët e tij, siç e krijojë natyra e që mbajnë në këmbë Kosovën dhe Shqipërinë, por dy kombe të ndryshëm, me karakteristika e preokupime të veçanta, e pse jo dhe të kundërta, që s`i lidh asgjë me njëri-tjetrin.

Shërbim më të mirë se ky nuk i është bërë ndonjëherë armiqve të kombit shqiptar, pasi konfirmohet nga këta “koka të mëdha” se uniteti në mes dy pjesëve, Kosovësdhe Shqipërisë, vendit amë, me vendimet e Konferences se Londrës më 1913 paska marrë fund, e se nuk mund të flitet më për një komb unik, me dy pjesët përbërse, siç i ka krijuar natyra, por për dy kombe,të ndarë përfundimisht, për shkak të karakteristikave e problematikave të veçanta. Sipas tyre vetë kosovarët nuk deshirojnë bashkimin me Shqipërinë.

Çdo njeri me mend në kokë ka të drejt të pyesë: kush janë këta myteberë që kanë guximin të shfaqin këto qëndrime jo thjesht thagma, por dhe me prapavijë e synime të rrezikshme antikombëtare. Lojën e kujt bëjnë, pasi pikëpamjet e shprehura janë naziskine, të bartura nga arsenali i ideologëve të nazizmit që medemek e kishin për zemër Shqipërinë, kurse në fakt erdhën dhe ndërtuan një regjim terrori, që do të terrorizojë popullsinë dhe masakrojë antifashistët shqiptarë, e njëherësh të shfrytezoje për interesat e luftës së saj grabitqare pasuritë e tokës dhe nëntokës, duke varfëruar më tej këtë vend, që edhe ashtu ishte përtej imagjinatës së mjerimit njerëzor.

Këtu e kanë burimin ndjenjat e urrejtjes me të cilën u pritën e u përcollën, pas një dështimi spektakolar të qeverisjes gjasme nga vetë shqiptarët, në fakt kolaboracionistët shqiptarë, që për interesa private, për poste e privilegje tradhtuan vendin e tyre dhe u vunë në shërbim të një regjimi të egër që ndërtoi okupatorit.

E sot pasardhësit e tyre kërkojnë të ringjallin kufomat e tyre, me përralla që i kemi degjuar me kohë, për lidhjet e dikurshme e të natyrëshme Kosovë-Shqipëri, që sipas tyre qenkan kapërcyer dhe tani nuk mund të flitet për një komb, me dy pjesët e tij, por me dy kombe të ndarë perfundimisht, për të mos u bashkuar më kurrë, pasi në themelet e tyre, qëndrokan interesa e aspirata të ndryshme, e pse jo dhe të kundërta.

Madje, siç u tha, ata kanë kurajo që të pohojnë se gjasme vetë kosovarët nuk duan të bashkohen me Shqiperinë. Kush i nxit e lojën e kujt bëjnë këta medemek studiues të çoroditur, pa gjak e ndjenja shqiptare që të flasin në emër të popullit të Kosovës, të bëjnë të tilla pohime, këta nostalgjikë të nazizmit e të titizmit, që ende ëndërrojnë e shohin ëndrra me sy hapur, për regjimet që shtypën e masakruan shqiptarët në Kosovë e në Shqipëri në vitet e vështira të Luftës së Dytë Botërore, vite prove dhe për shqiptarët, që, siç u tha, u përballuan me dinjitet prej tyre.

Natyrisht, situata dhe problemet, dialektika e tyre nuk do të vononin të sugjeronin e të kërkonin ndryshim të kursit të ndjekur deri atëherë, pasi populli po bindej se vetëm me demonstrata e konferenca shtypi, që sigurisht nuk ishin pa vlerë, pasi dhe ato kontribuan në njohjen e opinionit jashtë me Kosovën e vërtetë, me banorët e saj autoktonë, paqësorë, të civilizuar e me qytetërim të lashtë, e jo njerëz të dhunshëm e terroristë, sic i paraqiste propaganda serbe.

Një nga meritat e tyre ishte se kuptuan në kohën e duhur, se me format ekziztuese të reziztencës ishte e vështirë të ndryshohej sado pakgjendja dhe vuatjet e qytetarëve, pasi dhe atyre po u sosej durimi.

***
Është meritë e udhëheqësve të UÇK-së, atyre që sot po gjykohen në Hagë, që kuptuan nevojën e ndryshimit të alternativës paqësore të ndjekur deri tani dhe t`i qasen luftës së armatosur, pavarësisht sakrificave që kërkoheshin.

Në rrethana të tilla, pas një reflektimi të nevojshëm, u krijua Ushtria Çlirimtare e Kosovës (UÇK), ku do të bashkoheshin patriotë e antifashistë, nga të gjtha viset, besimet e orientimet, ndër to dhe figura intelektuale të njohura e me autoritet moral të lartë, ku do të vecoja profesor e akademik Rexhep Qosen, një emër që i bënte nder UÇK-së dhe delegacionit të Kosovës në bisedimet e Rambujesë, ku do te përcaktohej fati i Kosovës.

Në këtë ballafaqim historik me përfaqësuesit serbë, do të lartësohej dhe më tej figura e këtyre personaliteteve, që po tregonin epërsinë e Kosovës në të gjitha planet e drejtimet, përfshi dhe luftimet në terren, pasi serbët dhe kreu i tyre Milosheviçi e kishin humbur përfundimisht betejën me shqiptarët dhe me disfatën e pariparueshmë të pësuar, iu hap rruga dhe shansi, që nuk duhej humbur, procesit historik të nisur me kohë, që synonte të çonte në fitoren e pavarësisë dhe ndërtimin e shtetit të pavarur të Kosovës, duke i dhënë fund lidhjeve koloniale me Serbinë, çka do të bënte të mundur dhe ndëshkimin e kriminelëve për krimet e kryera ndaj tyre, e jo fitimtarët e çlirimtarët, siç po ndodh, që sakrifikuan jetët e tyre, familjet, pasuritë, gjithcka kishin që të fitonte kauza e Kosovës, çlirimi e pavarësimi i saj.

Përvoja tregoi se dy alternativat, e Rugovës dhe e Thaçit e shokëve të tij, që njera kishte për autor një figurë të respektuar, në moshë e përvojë jete dhe të tjerët të rinj, të pjekur para kohe nga hallet e dertet e Kosovës, të gatshëm që të sakrifikonin çdo gjë, edhe jetët e tyre, që t`i sillnin Kosovës së tyre pavarësinë, shkëputjen përfundimtare me të keqen, me një regjim kolonial që e mundonte dhe e shfrytëzonte padrejtësisht prej dekadash robërie.

Të dy alternativat do të kontribuonin e plotësonin njëra-tjetrën, e s`mund të ndodhte ndryshe, pasi të dyja kishin dalë e ishin rritur në të njëjtin shtrat e truall dhe me të njëjtin synim, të dëbonin okupatorin dhe të çlironin vendin e tyre, vendin e të parëve, që ua kishin lënë amanet që ta ruanin si sytë e ballit dhe të mos lejonin askënd që t’ua prekë.

E ky amanet, që realisht do të bëhej një mision kombëtar jo i lehtë, që nuk arrihej ndryshe, veç qasjes e angazhimit në luftën e armatosur e, njëherësh, duke u bërë e duke qëndruar gjithmonë bashkë, qytetarët e Kosovës e të Shqiperisë, dy pjesët e tyre, garancia e vetme e vërtetë e sigurise dhe e prosperitetit.

—-

©️Copyright Gazeta DITA

Ky artikull është ekskluziv i Gazetës DITA, gëzon të drejtën e autorësisë sipas Ligjit Nr. 35/2016, “Për të drejtat e autorit dhe të drejtat e lidhura me to”. Shkrimi mund të ripublikohet nga mediat e tjera vetëm duke cituar DITA dhe në fund të vendoset linku i burimit, në të kundërt çdo shkelës do të mbajë përgjegjësi sipas Nenit 178 të Ligjit Nr/ 35/2016