INVESTIGIM / Motra kuzhiniere, u bë milionere: Si u “ndërthurën” tenderat e Aviacionit, firma 4-AM dhe vilat në Dhërmi në skemën Balluku – Maksim Et’hemaj

Nga Dorin Xhima – DITA

Investigimi zbulon një skemë quid pro quo ku kompania e ndërtimit “4 A-M” ka shërbyer si financuese e heshtur e projektit të motrës së Maksim Et’hemajt. Për tre vite, “4 A-M” mbajti “të gjalla” llogaritë e “Green Plus Energy” me 340,000 euro hua pa interes. Në të njëjtën periudhë, kjo kompani ndërtimi u shpërblye me tendera në vlerën e 500,000 eurove nga ANTA (Albcontrol), institucioni ku Et’hemaj mbante postin e lartë të Drejtorit Teknik. Kontratat, të dhëna pa garë dhe me “flamur të kuq”, ngrenë dyshime të forta për një shkëmbim favori në kurriz të taksave të qytetarëve

Një kallëzim i ri i depozituar së fundmi në Prokurorinë e Posaçme (SPAK) ka vënë në lëvizje hetuesit për një tjetër aferë të dyshuar korrupsioni madhor, që ndërthur investimet në energjinë e rinovueshme, paratë publike të aviacionit civil dhe pasuritë e paluajtshme luksoze në Jug të vendit.

​Në qendër të këtij skandali të ri ndodhen zv.kryeministrja dhe ish-ministrja e Infrastrukturës dhe Energjisë, Belinda Balluku, kryebashkiaku i Fierit, Armando Subashi, dhe një nga njerëzit më të besuar të sekretariatit teknik të aviacionit, Maksim Et’hemaj, aktualisht Drejtor Ekzekutiv i Autoritetit të Aviacionit Civil.

Dyshimet e ngritura në padi flasin për një skemë klasike të përdorimit të kompanive fiktive (përfaqësuar nga familjarë në emigracion) për të përfituar leje për parqe fotovoltaike, të financuara në hije nga kompani që njëkohësisht merrnin tenderat e aviacionit.

Kuzhinierja që “ndriçoi” Topojën: Profil i një kompanie fantazmë

Në tetor të vitit 2020, në Qendrën Kombëtare të Biznesit (QKB) regjistrohet kompania “GREEN PLUS ENERGY”. Si aksionere e vetme figuron shtetasja Eva Kjaer, ndërsa administrator emërohet Gjergj Pano. Objektivi i kompanisë ishte tejet ambicioz: implementimi dhe menaxhimi i projekteve fotovoltaike në të gjithë Shqipërinë.

Nga verifikimet e të dhënave, zbardhet profili i vërtetë i “investitorëve”:

​Eva Kjaer (ortakja): Jeton jashtë Shqipërisë, ka dekada në emigracion dhe ushtron profesionin e shefes së kuzhinës. Ajo është motra e Drejtorit të Aviacionit Civil, Maksim Et’hemaj.

​Gjergj Pano (administratori): Rezulton të jetë vëllai i gruas së Maksim Et’hemajt.
​Pa asnjë eksperiencë në fushën e energjetikës, pa asnjë metër katror tokë në pronësi dhe me kapital fillestar minimal, kjo kompani arriti të futej në zyrat e Ministrisë së Infrastrukturës së drejtuar nga Belinda Balluku.

Koha rekord dhe “Bamirësia” e Bashkisë Fier: 120 euro në muaj për 30 mijë m2

Më 28 prill 2023, Ministria e Infrastrukturës i jep kompanisë “Green Plus Energy” kontratën për ndërtimin e një centrali fotovoltaik me kapacitet 2 MW në Njësinë Administrative Topojë, Bashkia Fier, një zonë ku Balluku mban edhe postin e drejtueses politike për Partinë Socialiste.

Ajo që pason është një “cunam” burokratik i favorshëm:

– Prill 2023: Ministria jep kontratën e centralit 2 MW
▼ (Vetëm 1 muaj më pas)
[Maj 2023] KKT (e firmosur nga Balluku) miraton Lejen Zhvillimore
▼ (2 muaj më pas)
[Korrik 2023] Eva Kjaer shet 40% të aksioneve për vetëm 40.000 lekë

Marrëveshja fsheh detaje mbresëlënëse në bilancet financiare. Që në vitin 2020, kompania kishte në llogari 34,500,000 lekë (afro 340,000 euro) si “garanci paraprake”, por që nuk deklarohej se nga vinin, pasi nuk ishin kontribut i kuzhiniereve në emigracion.

Për më tepër, Bashkia e Fierit, e drejtuar nga Armando Subashi, i vjen në ndihmë projektit duke i dhënë me qira 30,000 m2 tokë shtetërore për një vlerë qesharake: vetëm 121,000 deri në 221,000 lekë në vit (rreth 120 euro në muaj).

Si kirurgji e fundit mbi këtë pronë, toka e shënuar në projekt si “ranishte” u kalua pa specifikuar saktë kategorinë, duke anashkaluar ndalimet ligjore për ndërtimet mbi sipërfaqe të tilla.

Rrethi i mbyllur: Paratë e tenderave të Albcontrol financojnë parkun e motrës

Në bilancin e vitit 2023 del në dritë emri i “bamirësit” që kishte mbajtur bllokuar mbi 340 mijë euro pa interes për tre vite rresht në llogaritë e kompanisë “Green Plus Energy”. Ajo ishte kompania e njohur e ndërtimit “4 A-M” shpk.

Në korrik të vitit 2023, sapo leja e KKT-së u zbardh, kompania “4 A-M” blen zyrtarisht 40% të aksioneve për vlerën simbolike 40,000 lekë, duke zyrtarizuar huanë e dhënë më parë.

Por pse një kompani e madhe ndërtimi do t’i jepte 340 mijë euro pa interes një kuzhiniereje në emigracion? Investigimi zbulon një skemë të dyshuar quid pro quo (shkëmbim favori) me paratë e aviacionit civil:

Gjatë periudhës që “4 A-M” mbante me para kompaninë e motrës së zyrtarit, e njëjta kompani merrte tendera të majmë nga ANTA (Albcontrol), pikërisht në kohën kur Maksim Et’hemaj mbante postin kyç të Drejtorit të Drejtorisë Teknike të Trafikut Ajror.

– Viti 2018: Tenderi në ANTA / Albcontrol

Vlera (Lekë) 2.5 Milionë

Blerje AC specifik sipas nevojave të Teknikës. Statusi i Garës: E kontraktuar

– Viti 2019: Shpenzime mirëmbajtje dhe pjesë ndërrimi të sistemeve në Administratë

Vlera (Lekë) 29.3 Milionë. Pa garë – Flamur i Kuq

– Viti 2021 Mirëmbajtje e sistemeve të instaluara 

20.5 Milionë Pa garë / Flamur i Kuq

Blloku total: Afro 500,000 euro kontrata publike të dhëna nga institucioni ku Et’hemaj menaxhonte teknikën, për kompaninë që në hije financonte biznesin energjetik të motrës së tij.

​Dosja “White Rocks”: Grupi i WhatsApp-it “Dhërmi” zbardh vilat e luksit

​Lidhja e ngushtë dhe e dyshimtë mes ministres Belinda Balluku dhe vartësit të saj Maksim Et’hemaj nuk është thjesht administrative. Ajo ka lënë gjurmë të pashlyeshme në zbardhjet e fundit teknologjike të SPAK-ut.

Nga sekuestrimi i celularit të shtetases Viola Haxhiademi (dosja nën hetim e zyrtarëve të Infrastrukturës), ka rezultuar se më 21 qershor 2019, Belinda Balluku ka krijuar një grup në aplikacionin WhatsApp të titulluar thjesht “Dhërmi”.

Anëtarët e grupit:

Belinda Balluku, Viola Haxhiademi, Matilda Kërçaku, Maksim Et’hemaj dhe Alketa Pano.

Sipas akt-ekspertimit të SPAK të datës 8 Tetor 2024, ky grup nuk ishte për punë rruge apo aviacioni. Të gjithë personat e futur në këtë grup nga Balluku kanë rezultuar se kanë marrë në dorëzim njësi banimi (vila) në kompleksin luksoz “White Rocks” në Dhërmi, në të njëjtën periudhë (qershor 2019).

​Hetuesit dyshojnë se grupi shërbente për koordinimin e zyrtarëve gjatë kohës që qëndronin në vilat e tyre në Jug, prona të cilat dyshohet se janë përfituar si produkte të skemave të korrupsionit dhe ryshfeteve nga tenderat milionerë të Ministrisë së Infrastrukturës.

DITA