Fjala aneksim u hoq nga ‘përdorimi’. Shtetet e Bashkuara dhe Danimarka kanë arritur një marrëveshje për sigurinë e Groenlandës, duke zbutur një përplasje diplomatike të shkaktuar nga kërcënimet e presidentit Donald Trump për marrjen e territorit me forcë.
Trump deklaroi se marrëveshja i jep Shteteve të Bashkuara kontroll të përhershëm mbi sigurinë e Groenlandës dhe mundësinë për të ndërmarrë masat që i konsideron të nevojshme për mbrojtjen e saj.
Kryeministrja daneze Mette Frederiksen tha se marrëveshja forcon sigurinë në Arktik dhe Atlantikun e Veriut, ndërsa njeh sovranitetin dhe integritetin territorial të Mbretërisë së Danimarkës dhe të drejtën e popullit të Groenlandës për vetëvendosje.
Marrëveshja pritet të nënshkruhet gjatë Asamblesë së Përgjithshme të Kombeve të Bashkuara javën e ardhshme, por ende duhet të miratohet përmes procedurave parlamentare në Danimarkë. Sipas një zyrtari amerikan të Departamentit të Shtetit, marrëveshja parashikon të drejta të përhershme për akses, bazim dhe fluturime amerikane, si dhe mundësinë që SHBA-ja të ndërtojë struktura të reja ushtarake pa miratim paraprak nga Groenlanda apo Danimarka.
Ajo ndalon gjithashtu praninë ushtarake dhe investimet në sektorë të ndjeshëm nga vendet jashtë NATO-s, me zyrtari amerikan që përmendi konkretisht Rusinë dhe Kinën.
Megjithatë, teksti zyrtar i marrëveshjes nuk është bërë ende publik dhe mbetet e paqartë se sa ndryshon ajo nga marrëveshja e vitit 1951, e cila i jep tashmë SHBA-së të drejtën të dislokojë trupa në Groenlandë.
Groenlanda mbetet strategjikisht e rëndësishme për Uashingtonin për shkak të pozicionit të saj në Arktik dhe rezervave të mëdha, kryesisht të pashfrytëzuara, të mineraleve të rralla.
j.l./ dita
