Ata që janë të gatshëm të ndryshojnë pak zakonet e tyre të të ngrënit për të mirën e planetit janë të llastuar për zgjedhje: përveç copave vegjetariane dhe vegane dhe mishit sintetik, nëse nuk tundoheni nga insektet, mund të zgjidhni qofte dhe biftekë të përftuar nga kërpudhat.
Quhen mikoproteina dhe janë ushqime me një përmbajtje të lartë ushqyese me origjinë mykotike: sipas një studimi të botuar në Nature, zëvendësimi i vetëm 20% të mishit që hamë me këtë lloj ushqimi do të përgjysmonte shpyllëzimin nga mesi i shekullit.
Mikoproteinat janë një alternativë e qëndrueshme ndaj mishit që përftohet përmes fermentimit të kërpudhave. Në përgjithësi, ne fillojmë me kërpudhat filamentoze për përdorim ushqimor si Fusarium venenatum, një organizëm me përmbajtje të lartë proteinash që prodhon fije – hife – me një konsistencë të ngjashme me fibrat muskulore të mishit të kafshëve.
Hifet shumohen në bioreaktorë të pasuruar me sheqerna dhe në një temperaturë të qëndrueshme, me një teknikë fermentimi të njohur që në vitet 1980. Në këtë mënyrë fitohet një biomasë ushqyese e cila më pas trajtohet termikisht për të reduktuar përmbajtjen e ARN-së në kërpudha (e cila në përqendrime të tepërta nuk është e përshtatshme për konsum njerëzor), centrifugohet dhe përpunohet derisa të përftohet një lloj brumi i modelueshëm.
Kjo nuk është asgjë e re: FDA i dha dritën jeshile mykoproteinave për konsum njerëzor 20 vjet më parë dhe ata që nuk hanë mish e kanë njohur dhe konsumuar këtë ushqim prej disa kohësh.
Por tani një grup studiuesish të koordinuar nga Instituti i Potsdamit për Kërkimin e Ndikimit Klimatik (në Gjermani) është përpjekur të përfshijë proteinat që rrjedhin nga kërpudhat në një simulim kompjuterik të efekteve mjedisore të prodhimit të ushqimit, përgjegjës për një të tretën e emetimeve aktuale të gazeve serrë. Shkencëtarët e kanë drejtuar modelin deri në vitin 2050 dhe marrin parasysh atë që do të ndryshojë deri atëherë, si rritja e popullsisë, kërkesa për ushqim, lloji i përhapur i dietës dhe përdorimi i tokës për ta përmbushur atë. Siç dihet, konsumi i mishit është i destinuar të rritet dhe ekziston rreziku që gjithnjë e më shumë pyje të pastrohen për të plotësuar nevojën e kullotave dhe fushave për të siguruar ushqimin e kafshëve.
Shumë më lirë se mishi i rritur në laborator (i cili në çdo rast nuk ka një gjurmë mjedisore aq të lehtë sa duket), ushqimet me bazë mykoproteinat kanë gjithashtu avantazhin e mos peshimit në prodhimin bujqësor, siç ka, për shembull, soja e përdorur në ushqimet vegjetariane.
Gjurma e ujit është gjithashtu dukshëm më e ulët se ajo e fermave dhe ndryshe nga ajo që ndodh në proceset e tjera të prodhimit të ushqimit, asnjë proteinë nuk humbet gjatë rrugës: pas fermentimit, biomasa përfundimtare është më e madhe në sasi se ajo fillestare dhe asgjë nuk “hidhet” në zinxhirin e prodhimit, siç është rasti me mishin e kultivuar.
Megjithatë, mbetet punë për t’u bërë për energjinë elektrike të nevojshme për të fuqizuar bioreaktorët, e cila duhet të vijë nga burime të rinovueshme për të mos prodhuar emetime shtesë dhe për të arritur parashikimin që përmban studimi.
j.l./ dita
