Prifesor Pëllumb Xhufi ka botuar në DITA një analizë për serinë 9-vëllimshme të ditarit “Dëshmitar në kohë historike, 1966-2008” të Akademikut Rexhep Qosja.
Qosja festoi dje 87 vjetorin e tij.
Ndër të tjera, Xhufi nxjerr në dritë nga Ditari se dëshmitari i historisë, Rexhep Qosja, është një dëshmitar atipik. Ai e paralajmëron lexuesin për limitet dhe të metat e tij të natyrës intelektuale e karakteriale:
“Nxitohem, ah ky nxitim i mallkuar…Jam sedërlli (sedërtar), dhe sedra më bën të jem i rëndë në sjellje… Nuk kam talent poetik…Sot heshta kur nuk duhet të heshtja…Dje nuk fola mirë”. E plot “nuk-e” të tjerë…”
Njeriu që është dëshmuar botërisht si denoncues i papajtueshëm e sypatrembur i regjimit serb të pushtimit e të represionit, nuk ia fsheh lexuesit edhe ndonjë episod, që në gjykimin e ndonjërit do e cenonte perceptimin e përgjithshëm të figurës së tij, si luftëtar i paepur i çështjes shqiptare.
“Ngjarjet e mars-prillit 1981, shpërthimi i demonstratave masive të studentëve të Prishtinës e të qyteteve të tjera të Kosovës, Prof. Qosja i përjetoi me gëzimin e krenarinë e një profesori, që i sheh studentët, studentët e tij, të thyejnë frikën dhe heshtjen e të dalin në vijën e parë të luftës për emancipimin kombëtar të popullit të vet. “Dua të shkoj te mensa për t’i parë”, shkruan ai, dhe shton: “Por më mungon guximi”
Profesor Xhufi i quan këto rrëfime e gjykime të rënda për vetveten, që nuk jemi mësuar t’i dëgjojmë ndonjëherë nga VIP-a kokëboshë e gjysmë-analfabetë të ditëve tona.
Madje, Prof. Qosja i zbulon lexuesit, se përtej pamjes së tij prej burri shtatlartë, plot fibër e shëndet, ai ka një fizik të brishtë që e mundon. Dhimbjet e forta të shpinës e detyrojnë çdo vit të mbërthehet për ditë të tëra në shtrat.
“E megjithatë, duke u spërdredhur e duke u ankuar nga dhimbjet, profesori nuk heq dorë nga rituali i zakonshëm, leximi, mes dhimbjesh, i librave të rinj. Duke ndërmarrë, madje, edhe ndonjë aventurë të rrezikshme, si ajo e 28 Nëntorit 1997, kur i shtrirë në sediljen e pasme të makinës hallemadhe të mikut të tij, Jahirit, mes dhimbjeve infernale të shpinës, që ia acaronin gropat e rrugëve të Shqipërisë, mbërriti në kohë për të mos munguar në kremtimet për 85-vjetorin e Ditës së Flamurit. Në Vlorën e tij, në Vlorën e plagosur nga një president i çmendur arkeo-komunist, që tentoi të fusë në luftë civile vëllavrasëse popullin shqiptar…”
Duke lexuar rrëfime të tilla të sinqerta për ato që Prof. Qosja i konsideron brishtësi fizike e karakteriale të tij, lexuesit spontanisht i vijnë në mendje emra VIP-ash të jetës sonë politike e kulturore, të kalbur fizikisht e moralisht, dhe spontanisht i dhuron një buzëqeshje plot simpati e besim dëshmitarit-njeri, që ka marrë përsipër të përjetësojë besnikërisht në letër historinë e popullit e të njerëzve të tij.
“Me pohime të tilla, e të tjera si këto, Prof. Qosja fshikullon dobësi e mangësi, që ai ia atribuon vetes pa u kujdesur se kështu mund të dëmtojë autoritetin e vet…’ – shkruan Xhufi.
n.s. / dita
