“Unë nuk i urrej”, thotë Kada Hotiç, 82 vjeçe, për BIRN në telefon. “Thjesht pyes veten se çfarë lloj njeriu duhet të jesh që të nderosh një kriminel lufte.”
Hotiç iu përgjigj telefonatës nga spitali, ku po kryente kontrolle mjekësore, ndërsa përpiqej të ndiqte reagimet pas vdekjes javën e kaluar të Ratko Mlladiçit, kriminelit të dënuar të luftës që po vuante një dënim me burgim të përjetshëm për gjenocidin në Srebrenicë.
Hotiç humbi bashkëshortin, një djalë dhe dy vëllezër në gjenocidin e korrikut 1995. Më shumë se 50 anëtarë të tjerë të familjes së saj të gjerë u vranë në një seri vrasjesh sistematike të kryera pasi forcat e Mlladiçit pushtuan zonën e Srebrenicës, të shpallur “zonë të sigurt” nga OKB-ja, duke kryer krime që u klasifikuan si gjenocid nga gjykatat ndërkombëtare dhe vendase.
Ajo i ndoqi me shqetësim, por jo me habi, ceremonitë publike përkujtimore për Mlladiçin në disa pjesë të entitetit të Republikës Srpska, me shumicë serbe, në Bosnje dhe Hercegovinë, natën e vdekjes së tij të enjten e kaluar. Në vendlindjen e saj, Zvornik, qindra njerëz brohorisnin emrin e Mlladiçit, ndërsa disa mbanin flamuj dhe simbole të Ushtrisë së Republikës Srpska të kohës së luftës, të cilën Mlladiçi e drejtoi në Srebrenicë.
“Asgjë nga këto nuk më habit”, tha Hotiç për BIRN, duke i përshkruar marshimet dhe nderimet si vazhdim të diçkaje që ajo e ka parë të zhvillohet gjatë 30 viteve të fundit.
“Gjithë këto vite ka pasur mohim. Ata vazhdojnë të përpiqen të thonë se nuk është e vërtetë. Por për të gjithë ne është e qartë – të gjitha provat, gjithçka që ekziston, varret, vejushat, të dashurit e viktimave, njerëzit e zhvendosur, gjithçka është e qartë për mbarë botën. Nuk e di çfarë lloj njerëzish janë ata që ende përpiqen të thonë se nuk ka ndodhur, që pyesin se kush ishte në të vërtetë agresori, sikur të kishte dy palë në këtë mes”, tha ajo.
“Nuk e kuptoj. Mendoj se askush nuk mund ta kuptojë dot.”
Veçanërisht shqetësues për të ishte fakti se shumë prej personave që dolën në rrugët e Zvornikut për të glorifikuar Mlladiçin ishin të rinj.
“Nuk arrij ta kuptoj se çfarë lloj politike i ka infektuar këta njerëz deri në këtë pikë”, tha Hotiç. “Dhe nuk mendoj se kjo do të ndalet së shpejti, sepse tani janë të rinjtë ata që janë infektuar. U kanë mësuar të jenë krenarë, në vend që t’u vijë turp për të.”
“Po bëjnë homazhe aty ku ndodhën vrasjet”
Midheta Kaloper, një grua boshnjake që i mbijetoi krimeve të kryera nga forcat e Mlladiçit në qytetin e Focës, tha gjithashtu për BIRN se vdekja e tij i solli pak ndjesi lehtësimi. Ashtu si Hotiçi, edhe ajo u trondit nga pamja e të rinjve që marshonin për të nderuar të dënuarin për gjenocid nga radhët e serbëve të Bosnjës.
“Sinqerisht, do të kisha preferuar të kishte jetuar edhe njëqind vjet, që ta ndiente vetë gjithë atë dhimbje”, tha ajo. “Por ajo që më dhemb më shumë, personalisht dhe si qytetare, nuk është aspak vdekja e tij – është të shoh 20 apo 35-vjeçarë që nuk nuk kishin lindur fare gjatë luftës duke marrë pjesë në këto marshime.”
Si nënkryetare e Shoqatës së Nënave të Enklavave të Srebrenicës dhe Zepës, Hotiçi, dhe si themeluese e Shoqatës së Viktimave të Luftës Foca ’92-’95, Kaloper, kanë kaluar vite duke punuar për të drejtat e viktimave.
Kaloper tha se fakti që Mlladiçi po nderohej në vende ku forcat e tij kryen disa nga krimet më të rënda, si Zvorniku dhe Visegradi, ishte veçanërisht shqetësues.
“Ata po bëjnë homazhe për Ratko Mlladiçin – një kriminel lufte, një vrasës – pikërisht në të njëjtat qytete ku ndodheshin kampet e vrasjeve, ku ndodhën përdhunimet. Kjo më shqetëson shumë më tepër se çdo gjë tjetër.”
Kaloper tha se vitet që nga dënimi përfundimtar i Mlladiçit nga gjykata e OKB-së në Hagë në vitin 2021 kishin sjellë një qetësi të brishtë, të cilën ajo tani e kupton se sa e pasigurt ishte.
“Pas dënimit të tij, gjërat u qetësuan, në njëfarë mënyre. Njerëzit u mësuan me idenë se jeta do të vazhdonte, se gjërat do të bëheshin pak më mirë”, tha ajo.
“Mendoj se ajo që po shohim tani është se asaj qetësie, asaj heshtjeje pas vendimit, i mjaftoi vetëm një shkëndijë që të ndizet sërish. Vdekja e tij erdhi, në njëfarë mënyre, pikërisht në kohën e duhur për këtë fushatë politike (në prag të zgjedhjeve të tetorit në Bosnje dhe Hercegovinë). Të gjithë do ta përdorin këtë gjë pikërisht ashtu siç u leverdis, të gjithë do të gjejnë tek ajo çfarëdo që i përshtatet narrativës së tyre.”
Ajo tha se do të dëshironte që kjo ngjarje thjesht të lihej të kalonte, pa u shndërruar nga politikanët në propagandë dhe argumente për fushatën.
“Për mua, gjëja më e ndershme do të kishte qenë që vdekja e tij të trajtohej ashtu siç duhej, pas atij procesi të gjatë ligjor (nga viti 2012 deri në vitin 2021 në gjykatën e Hagës), dhe më pas të mbyllej, në mënyrë që të mund të ecnim përpara”, shpjegoi ajo.
“Por tani kjo nuk është e mundur. Disa njerëz po reagojnë nga diçka të sinqertë që e ndiejnë. Ndërsa disa të tjerë thjesht po e përdorin këtë moment.”
Reporter.al
Mohimi i krimeve te luftes dhe FESTIMI I KRIMEVE te luftes.Ne i njohim serbet.Qe ne kohe te Lidhjes se Prizrenit,Historiani Xhaferr Belegu deshmon provat,se malazezet expozonin si Trofe ne portat e shtepise,kafkat e shqiptareve te vrare.
Eshte Evropa e gjithe,qe mbeshtet mohimin serb te Masakrave ne Bosnje dhe Kosove.Jo vetem Qeverrite e BE,,Media e Tyre,Parlamentet e tyre,Opinioni i tyre,por edhe Drejtesia e Tyre ngrihet mbi cpifjet serbe per krime te shqiptareve dhe bosnjakeve kunder serbeve.Kane ngritur dhe Gjykate te Posacme ne Hage per denimin e viktimave,.,
Kjo Evrope eshte edhe me lige,me cinike,se Evropa e 45.Eshte njejte si te denosh per krime lufte cifutet mjerane te shpetuar nga kampet e vdekjes naziste.Keta qelbesira evropiane Une i kam pare te perfshire nga spazmat kriminale kur vinin gjuanin kafshet dhe shpendet e egra ne Shqiperine e rrumpalleBerishes pa ligj e pa kanuu,Nuk vrisnin per gjah,,,CFARROSNIN..
Keta Padronet italjane me djemte e tyre paguanin kamerieret,skafistet,,kontrabandistet shqiptare si kallauze,per te cfarrosur faunen shqiptare.Ashtu paguanin edhe kallauzet serbe per Safari ne Sarajeve per te vrare femije,,gra e gjindje ne Bosnje per ekstaze,per epsh kafsheror,ja keta qelbesira Evropiane qe sot dalin jallan shahite ne BE per te drejtat e serbeve ne Mitrovice,,qe duhet te mos paguajne energjine e harxhuar,te paguhen me dinare,jo me euro,,Te bllokojne Uren e Ibrit,,qe shqiptaret autookthone te mos shkojne ne shtepite e tyre ne Mitrovice,te bllokojne sa here te duan qarkullimin kufitar.Sepse serbet JANE POPULL EGZOTIK.JANE SI BISHAT,UJQIT,,CAKEJTE ARINJTE,,QE LEJOHEN TE VRASIN,POR NUK LEJOHET TE VRITEN.
Gazeta DITA:
Killerat kane nje surrat, prandaj AMAN me krimet e komunizmit barbar ne Bosnje dhe rezolutat parlamentare hipokrite per Srebrenicen, ku KASAPI Ratko Mlladic therri me hanxhar brenda disa oreve mbi 20 mije boshnjake, ne syte e Kaskave Blu holandeze, qe hanin dreke pa teklif per gjenocidin komunist, qe po kryhej ne syte e tyre!
sepse:
KILLERI RATKO MLLADIC I BOSNJES E KA SURRATIN SI TE ENVER HOXHES NE SHYPNI DHE TE HASHIM THACIT NE KOSOVE
Po si e ndjejne veten mijra te mbijetuar te Enverit dhe komunizmit ne Shqypni dhe Kosove kur shikojne si PJELLAT e Diktatures shkojne ne Sauk cdo 5 maj dhe bejne homazhe dhe vendosin kurora me lule te Varrezat e Deshmoreve, KILLERA te LANC kriminal jugosllav te Enverit, qe mbushen lumenj me gjak njeriu te pafajshem ne Shqypni dhe Kosove? Dhe ASKUJT nuk i shkon mendja te denojne krimet e Enverit dhe komunizmit ne Shqypni?
Po si e ndjejne veten te mbijetuarit e masakres se Llapushnikut ne Kosove dhe deshmitaret e mbijetuar te krimeve te bandes vrastare te Hashim Thacit ne Kosove, kur shikojne protestat ne Prishtine, Tirane dhe Hage per lurimin e Hashim Thacit, me argumentin se do te zgjidhet President, sikur te mos kete ndodhur kurgje dhe kur Haga e ka izoluar totalisht nga Bota?
Në këtë vend Ratko Mlladiç është njeriu i Zi Sali Berisha, që prej 36 vitesh kuvendon dhe vrau shqiptarët, atdhetarët e tij, në të vërtetë dhe më
kriminel se vet Ratko Mlladiç.
Të shikojmë më mirë brenda vetes, të pastrojmë të ligën tonë, që na ka zënë sytë dhe na ka dobësuar logjikën!
Vetëm po të krahasohen trajtimet dhe përkujdesja që shqiptarët në ish Jugosllavi me popujt tjerë u bëjnë luftëtarëve të tyre këta njerëzqë shtiren si atëdhetarë e kombëtarë pranojnë identitet të ri nacional me thirrje sllave Kosovarë edhe sot e gjithë diten dalin me portale tu i përbaltë luftarët e Kosovës dhe Maqedonisë këta nuk janë të kënaqur që luftarë të UÇK burgosë Haga dhe Prishtina këta dojnë që ata të dënohen në Serbi .nga gjyqtarë serb dhe fundin këta ju dëshirojnë edhe ma të tmerrshëm se sa vet serbët
Shqiptaret jane nje komb i percare dhe i shkerdhyer koke e kembe qyshse lindi shqiptari me i pare ne shpine te Tokes e deri me sot…..Prandaj cfare kerkoni, pse beni sikur nuk kuptoni, sikur keni ardhur nga Marsi, sikur nuk jeni pjella te prinderve tuaj e te tjereve brez mbas brezi???!!! Per te mos u zgjatur: do te hani ate qe keni gatuar dhe po gatoni, qe ne analize te fundit do te thote se po te mos ishim te percare keq e me keq mes vedit atehere do te ishim te Bashkuar, dhe Serbia do te na bente vecse gojore sa here te na deshte Ka.. . Me cope se kaq nuk di te flas. Mblidheni bythen ore gjoja burra, se ka edhe me keq. Se e keqja nuk ka fund sikurse edhe e mira. Beni mire per kombit qe edhe kombi te beje mire per ju, per ne, per te gjithe….
Une per vete them qe ka ardhur koha, qe shqytaret ta flakin patriotizmin fals enverist dhe t’i shikojne situatat pa syze fanatizmi, me krahasime prej budalli, sepse KASAPIN e Bosnjes Ratko Mlladic askush nuk e nderon ne vendin e tij, perkundrazi po te shkosh ne Sarajeve dhe te flasesh me simptati per kete KILLER te boshnjakeve te vene hune, nje gazete vendase qe dha lajmin per vdekjen e Radko Mlladicit me nota simpatie u dogj me molotove naten dhe policia nuk ngriti asnje akuze, keta te rinj fanatike te paguar nga Serbia nuk perbejne as 1% te popullsise ne Bosnje, ne fund te fundit Haga i dha denimin e duhur KASAPIT te Bosnjes, komunisti qe masakroi popullin e vet,
por:
CFARE NDODH NE SHQYPNI DHE KOSOVE?
KILLERI i shqyptareve Enver Hoxha eshte akoma deri me sot HERO i Popullit dhe i Punes Socialiste, mjafton te lexosh komentet e BAJGAVE te Enverit ne gazeten DITA, qe te vesh duart ne koke per “Ratko Mlladicin” e shqyptareve qe mbushi lumenj me gjak njeriu ne Shqypni dhe Kosove, mjafton te shikosh si pjellat e Diktatures shkojne dhe vene kurora me lule, duke bere homazhe dhe duke vajtuar si kukumjacka pylli cdo 5 maj, nuk te mbetet asnje pike dyshimi se rezolutat e Parlamentit shqyptar per Srebrenicen jane vetem propagande dhe hipokrizi komunistesh, ne nje kohe qe Parlamenti i Shqypnise dhe i Kosoves hesht si kukudh per krimet e komunizmit dhe hesht per masakren e Tivarit, kur LANC kriminal jugosllav i Enverit vrau me pabesi antishqyptare mbi 4 mije djem kosovare.
Cfare te flasesh per Hashim Thacin, qe vrau mizorisht me nje plumb pas koke bashke me bashkepuntoret e tij vrastare mbi 200 kosovare simpatizante te LDK te Rugoves me argumentat se ishin tradhtare, tani dalin BAJGAT “patriotike” ne protesta dhe llapin per idealet e UCK, per konspiracionet e Serbise, kur ne Hage te gjithe jane amerikane dhe kur vete Hashim Thacin deklaron ne Hage se ka qene ASKUSHI ne UCK Ddhe mohon se ka qene kumandar dhe jo vetem kaq, por KILLERAT e Hashim Thacit kane intimiduar madje dhe ekzekutuar pothuaj te gjithe deshmitaret e krimeve te tij kunder njerezimit, qe detyroi Hagen te izoloje Hashim Thacin totalisht nga kontaktet e tij , atehere per cfare simpatizantesh te Ratko Mlladic ne Bosnje fletet ketu? Shikoni si gezojne jeten PJELLAT e Enverit ne majat e shtetit si ministra rendi, ne krye te Drejtesise, apo si administratore te fabrikave te kokaines ne Xibrake, shkoni ne Zvicer te shikoni si jetojne femijet e Enverit me floririn e grabitur te Rubikut, apo shkoni ne Prishtine te shikoni sarajet e Hashim Thacit, APO pasurite e bandes se tij vrastare dhe atehere mund te flasim per simpatizantet e Ratko Mlladiqit ne Bosnje, qe nuk guxojne te thone emerin e tij publikisht ne asnje kafene, sepse viktimat e KASAPIT Ratko Mlladic ja bejne kurrizin me te bute se barku, gje qe ne Shqypni dhe Kosove nuk ben vaki.