Testi i personalitetit më i famshëm në botë – cili jeni ju?

Testi Myers-Briggs është testi personalitetit më i famshëm në botë.

Çdo vit, 1.5 milionë vetë e marrin këtë test dhe 88% e kompanive të Fortune 500 si dhe qindra universitete e përdorin atë për të kryer punësime dhe trajnime.

Por sa i saktë është testi i personalitetit Myers-Briggs

Ka dy lloje njerëzish në botë: ata që besojnë në testin e personalitetit Myers-Briggs dhe ata që nuk besojnë.

Për disa, grupimi i njerëzve në dy, tre ose 16 kategori, që është qëllimi i shumë testeve të personalitetit, nuk ka funksionuar kurrë. Dhe edhe në rastin e treguesit të tipit Myers-Briggs (MBTI), i cili është njëkohësisht testi më i popullarizuar i personalitetit në botë dhe më shpesh zhgënjyesi, joekspertët dhe psikologët marrin pozicione të ndryshme për vlerën e saktësisë së tij.

Pavarësisht popullaritetit të testit, shumë psikologë e kritikojnë atë – vështirë se kalojnë disa muaj pa një tërheqje të ashpër vëmendje të MBTI-së në media, ku një psikolog do të thotë se Myers-Brigg është joshkencor, i pakuptimtë ose fals. Por ka të tjerë që e kanë një pikëpamje më të butë për të.

“Shumë psikologë të personalitetit e konsiderojnë MBTI-në si një masë disi të vlefshme të disa karakteristikave të rëndësishme të personalitetit, por që ka disa kufizime të rëndësishme,” tha Michael Ashton, profesor i psikologjisë në Universitetin Brock në Ontario.

Çfarë është MBTI?

MBTI u shpik në vitin 1942 nga Katharine Cook Briggs dhe vajza e saj, Isabel Briggs Myers. Cook, gjithmonë një vëzhguese e mprehtë e njerëzve dhe dallimeve të tyre, u frymëzua nga puna e psikologut Karl Jung dhe teoritë e tij; për shembull, konceptet e introversionit dhe ekstroversionit.

Nëna dhe vajza i kushtuan jetën e tyre zhvillimit të treguesit të tipit, me shpresën se do të ndihmonin njerëzit të kuptojnë prirjet e tyre dhe të zgjedhin profesionet e duhura për ta.

Testi përdor 93 pyetje për të vlerësuar tiparet e mëposhtme:

Introverti (I) përkundrejt Ekstrovertit (E)

Intuitivja (N) përkundrejt Shqisores (S)

Të menduarit (T) përkundrejt të Ndjerit (F)

Gjykimit (J) përkundrejt Perceptimit (P)

Bazuar në kombinimin e tipareve në të cilat secili nga njerëzit bien, testi përfundimisht u cakton atyre një nga 16 etiketat, si INTJ, ENFP, e kështu me radhë.

Pse dyshojnë psikologët?

Problemi kryesor i psikologëve me MBTI-në është shkenca pas saj, ose mungesa e saj. Në vitin 1991, një komitet i Akademisë Kombëtare të Shkencave shqyrtoi të dhënat nga kërkimi MBTI dhe vuri në dukje “mospërputhjen shqetësuese midis rezultateve të kërkimit (mungesa e vlerës së provuar) dhe popullaritetit”.

MBTI-ja lindi nga idetë e propozuara përpara se psikologjia të ishte një shkencë empirike; ato ide nuk u testuan përpara se mjeti të bëhej një produkt komercial. Por psikologët modernë kërkojnë që një test personaliteti të kalojë disa kritere për t’u besuar.

“Në shkencat sociale, ne përdorim katër standarde: A janë kategoritë të besueshme, të vlefshme, të pavarura dhe gjithëpërfshirëse?” Adam Grant, profesor i psikologjisë në Universitetin e Pensilvanisë, shkroi në LinkedIn

Disa studime sugjerojnë se MBTI nuk është i besueshëm sepse i njëjti person mund të marrë rezultate të ndryshme kur rimerr testin.

Studime të tjera kanë vënë në dyshim vlefshmërinë e MBTI, që është aftësia e testit për të lidhur me saktësi “kategoritë” me rezultatet në botën reale – për shembull, sa mirë do të performojnë njerëzit e klasifikuar si një personalitet i caktuar në një punë të caktuar.

Kompania Myers-Briggs thotë se studimet që diskreditojnë MBTI janë të vjetra, por rezultatet e tyre janë ende duke u përjetësuar në media. Që nga ato kritika të hershme, kompania thotë se ka bërë kërkimet e saj për të rafinuar testin dhe për të vlerësuar vlefshmërinë e tij.

“Kur shikoni vlefshmërinë e instrumentit [MTBI], ai është po aq i vlefshëm sa çdo vlerësim tjetër i personalitetit,” i tha USA Today Suresh Balasubramanian, menaxheri i përgjithshëm i kompanisë.

MBTI-së mund t’i mungojnë edhe më shumë nuanca duke vlerësuar vetëm katër aspekte të dallimeve të personalitetit.

“Disa dekada më parë, studiuesit e personalitetit kishin përcaktuar se kishte të paktën pesë dimensione kryesore të personalitetit, dhe provat më të fundit kanë treguar se janë gjashtë”, tha Ashton.

“Një nga këto dimensione përfshin se sa i ndershëm dhe i përulur je përkundrejt të qenit mashtrues dhe mendjemadh, apo dimensioni tjetër përfshin se sa i durueshëm dhe i pëlqyeshëm është dikush përkundrejt asaj se sa me temperament të shpejtë apo debatues është ai.”

Jo plotësisht i padobishëm

Disa nga mangësitë e MBTI-së rrjedhin nga natyra komplekse dhe e çrregullt e personalitetit njerëzor.

Kategoritë e rregullta të MBTI-së e bëjnë personalitetin të duket më i qartë dhe më i qëndrueshëm se sa është në të vërtetë, sipas David Pincus, profesor i psikologjisë në Universitetin Chapman në Kaliforni.

Psikologët preferojnë mjete të tjera, përkatësisht Big Five, i cili vlerëson personalitetin bazuar në atë se ku qëndron një individ në spektrin e 5 tipareve: pajtueshmëria (thjeshtësia me të cilën dikush bindet ose bie dakord); ndërgjegjshmëria; ekstraversioni; të qenit i hapur ndaj përvojës; dhe neurotizmi.

Modeli Big Five ka një rekord më të mirë të vërtetimit shkencor sesa MBTI, thonë ekspertët.

Megjithatë, MBTI nuk është plotësisht i padobishëm.

Njerëzit tërhiqen nga testet si MBTI nga dëshira për të kuptuar veten dhe të tjerët.

“Katër dimensionet nga të cilat rrjedhin llojet MBTI janë të gjitha të dobishme për përshkrimin e personaliteteve të njerëzve,” tha Ashton.

Dhe madje edhe kur rezultatet e MBTI nuk përputhen plotësisht me intuitën tuaj për veten tuaj ose janë thjesht të gabuara, ato mund të ofrojnë përsëri një pasqyrë apo një dritare drejt të kuptuarit të vetes dhe të tjerëve.

Në këtë kuptim, MBTI mund të shërbejë si një pikënisje për vetë-eksplorimin duke u dhënë njerëzve një mjet dhe një gjuhë për të reflektuar mbi veten dhe të tjerët.

Testi është “një portal për një praktikë të përpunuar të të folurit dhe të menduarit rreth asaj që ju jeni”, shkroi Merve Emre, një profesoreshë e asociuar e anglishtes në Universitetin e Oksfordit në Mbretërinë e Bashkuar, në “The Personality Brokers”, një përmbledhje e historisë së MBTI.

Në fund të fundit, nuk është etiketa MBTI, por fuqia e introspeksionit që drejton njohuritë dhe ndonjëherë nxit motivimin për të ndërmarrë hapa për të ndryshuar gjendjen e dikujt.

a.m/dita