Zbardhen negociatat mes Rusisë dhe SHBA, kërkesa që Trump i bëri Putinit në telefon për Iranin

Rusia ka shprehur gatishmërinë për të ndihmuar administratën e Presidentit amerikan Donald Trump dhe për të ndërmjetësuar bisedimet me Iranin, veçanërisht në lidhje me programin bërthamor të Republikës Islamike, por dhe për mbështetjen e Teheranit për grupet rajonale që janë kundërshtarë të SHBA-së. Sipas Bloomberg, Trump ia ka kërkuar drejtpërdrejt Presidentin Vladimir Putin përfshirjen në negociatat me Iranin. Sipas medias amerikane bisedimet kanë ndodhur në telefonatën e zhvilluar mes dy liderëve në muajin shkurt.

Më pas, zyrtarët e lartë të administratës amerikane diskutuan këtë çështje me homologët rusë gjatë një takimi në Arabinë Saudite, disa ditë më vonë.

Rusia, e cila mund të luajë rolin e ndërmjetësit, deklaron se kjo kërkesë nuk ka ardhur nga SHBA, por nga një propozim i vetë Moskës për të ndihmuar në zgjidhjen e mosmarrëveshjeve midis SHBA-së dhe Iranit.

Pavarësisht se diskutimet janë ende në fazat e tyre fillestare, nuk është ende e qartë nëse kjo do të çojë në ndonjë përparim konkret.

Zëdhënësi i Shtëpisë së Bardhë, Brian Hughes, ka deklaruar se Presidenti Trump ka bërë të qartë se Shtetet e Bashkuara nuk do të tolerojnë që Irani të zhvillojë armë bërthamore, as të mbështesë terrorizmin në Lindjen e Mesme dhe në mbarë botën. Ai theksoi se administrata do të vazhdojë të flasë me aleatët dhe kundërshtarët e SHBA-së, por gjithmonë do ta bëjë këtë nga një pozicion force për të mbrojtur sigurinë kombëtare.

Në një përgjigje ndaj pyetjeve mbi këtë çështje, zëdhënësi i Kremlinit, Dmitry Peskov, tha se Rusia beson se Shtetet e Bashkuara dhe Irani duhet të zgjidhin problemet e tyre përmes negociatave dhe se Moska është e gatshme të bëjë gjithçka që është në mundësitë e saj për të arritur një marrëveshje paqësore.

Ndërkohë, një zëdhënës i ministrisë së jashtme iraniane e cilësoi të natyrshme që shtetet e ndryshme ofrojnë ndihmën e tyre në çështje të tilla të ndjeshme, duke theksuar rëndësinë e këtyre diskutimeve. Nga ana tjetër, Rusia dhe Irani kanë forcimin e marrëdhënieve të tyre, veçanërisht në fushën e tregtisë dhe energjisë, që pas nisjes së luftës në Ukrainë nga Rusia. Irani ka ofruar mbështetje për Rusinë në formën e dronëve që përdoren në luftë, ndërsa Rusia ka ndihmuar Iranin në ndihmën teknologjike dhe financiare për zhvillimin e energjisë bërthamore.

Përpjekjet për të rivendosur marrëdhëniet midis administratës Trump dhe Kremlinit kanë qenë të shprehura që nga marrja e detyrës nga Trump. Pavarësisht tensioneve pas pushtimit të Ukrainës, Trump ka kërkuar të ndërmjetësojë për të mbyllur këtë krizë, duke shprehur interes për të bashkëpunuar me Putinin në çështje gjeopolitike dhe ekonomike. Në këtë kuadër, edhe bisedimet për Iranin janë shfaqur si një mundësi për të gjetur një pikë të përbashkët me Moskën.

Një marrëveshje mes SHBA-së dhe Iranit për çështjet bërthamore do të ishte shumë komplekse. Disa ekspertë vlerësojnë se një marrëveshje e mundshme mund të kërkojë një ndërmjetësim të kujdesshëm, ku SHBA-ja do të ofronte lehtësim të sanksioneve ndërsa Irani mund të pranojë të frenojë ambiciet e tij rajonale, përfshirë mbështetje për grupet si Hezbollah dhe Hamas.

Një tjetër aspekt i rëndësishëm është se Irani është angazhuar në një luftë të hidhur me Izraelin, aleatin kryesor të SHBA-së, një situatë që ndërlikon më tej mundësinë e një marrëveshjeje. Pavarësisht këtyre sfidave, disa analistë sugjerojnë se një mundësi për të zgjidhur dallimet ekziston, pasi të dyja palët po kërkojnë kanale komunikimi për të shmangur përshkallëzimin e tensioneve.

j.l./ dita