A do arrestohet Balluku

Nga Orgen Peci

Zgjerimi i hetimeve nga SPAK për 6 lotet e Unazës së Madhe, pas dosjes së Tunelit të Llogarasë dhe sekuestrimit të pasurive për korrupsion e pastrim parash, e ka vendosur ish-zëvendëskryeministren Belinda Balluku në qendër të një situate të re ligjore.

Pyetja që shtrohet sot nuk është më vetëm politike, por tërësisht juridike: A duhet të arrestohet ajo dhe si realizohet ky proces?

​Në një shtet të së drejtës, arrestimi nuk është dënim përfundimtar, por masë sigurimi. Për t’u përgjigjur nëse duhet arrestuar, Kodi i Procedurës Penale kërkon plotësimin e tre kushteve kryesore.

I pari është rëndësia e veprës penale dhe dyshimi i bazuar. Përderisa SPAK ka kaluar nga “shkelja e barazisë në tendera” tek korrupsioni pasiv dhe pastrimi i parave (i lidhur me sekuestrimin e pasurive) kjo e rrit ndjeshëm peshën e akuzës.

I dyti është rreziku i prishjes së provave. Si zyrtare me ndikim të gjatë në administratë, ekziston rreziku teorik dhe praktik i ndikimit mbi dëshmitarët ose dokumentacionin e dosjeve.

I treti është barazia para ligjit. Kur për akuza të ngjashme ose më të lehta ndaj ish-zyrtarëve të lartë është kërkuar masa “arrest në burg” ose “arrest shtëpie”, zbatimi i standardit të njëjtë nga SPAK mbron besueshmërinë e reformës në drejtësi.

Pra për pyetjen e parë, a duhet arrestuar Balluku, nga ana juridike, tashmë ekzistojnë të gjitha kushtet për kërkimin e një mase sigurimi arresti.

​Po si arrestohet ajo, pra cila është procedura kushtetuese? Ndryshe nga qytetarët pa funksione publike, arrestimi i një deputeteje nuk mund të bëhet me një urdhër të thjeshtë të prokurorit.

Fillimisht bëhet një kërkesë e SPAK në GJKKO. Prokuroria e Posaçme i drejtohet Gjaktës së Posaçme me kërkesë për caktimin e masës së sigurimit “arrest në burg” apo “arrest shtëpie”.

Pasi GJKKO vërteton nevojën e masës, SPAK i dërgon kërkesë zyrtare Kuvendit për autorizim për heqjen e imunitetit (Neni 73 i Kushtetutës).

Si hap i tretë mblidhet Këshilli i Mandateve dhe Imunitetit me dyer të mbyllura ose të hapura, dëgjon prokurorët e SPAK-ut dhe mbrojtjen e deputetes, dhe harton një raport për seancën plenare.

Hapi i katërt është votimi në seancë plenare. Kuvendi vendos me shumicë votash nëse do të lejojë arrestimin. Vetëm pas votimit pro në Kuvend, vendimi i GJKKO-së ekzekutohet nga BKH ose Policia e Shtetit.

Pra arrestimi i një zyrtareje të këtij niveli është sa sprovë për pavarësinë e SPAK-ut, aq edhe për vullnetin politik të parlamentit. Nëse provat e prokurorisë janë të qarta, pengesa e vetme mes akuzës dhe ekzekutimit mbetet vota politike në sallën e Kuvendit.

DITA