Nga Migena Aleksi
Një ngjarje me një grua 87-vjeçare me aftësi të kufizuara shërbeu si shkëndijë për një valë të madhe protestash që përfundimisht çuan në dorëheqjen e kryeministrit të Spanjës, Pedro Sánchez, dhe shpalljen e zgjedhjeve të parakohshme.
Maricarmen Abascal kishte jetuar për më shumë se 70 vjet në të njëjtin apartament në Madrid. Pasi ndërtesa u ble nga një fond investimesh, prona kërkoi rritjen e qirasë nga rreth 500 euro në 2,650 euro në muaj. Duke qenë e pamundur për ta përballuar me pensionin e saj, u lëshua urdhri i dëbimit.
Mbi 500 fqinj dhe aktivistë u mblodhën paqësisht jashtë ndërtesës për të parandaluar dëbimin. Mirëpo, policia ndërhyri me forcë dhe e nxori 87-vjeçaren nga shtëpia me barelë për ta dërguar në spital. Pamjet televizive dhe video-regjistrimi nga spitali ku ajo apelonte për të drejtat e qytetarëve për strehim u bënë virale në të gjithë Spanjën.
Kjo ngjarje simbolizoi krizën e thellë të strehimit dhe rritjen e papërballueshme të qirave në Spanjë. Së shpejti, qindra mijëra njerëz dolën në sheshet kryesore (si Puerta del Sol në Madrid) dhe në qytete të tjera të vendit.
Për t’iu përgjigjur revoltës popullore, qeveria e Sánchez u përpoq të kalonte me urgjencë disa dekret-ligje për mbrojtjen e qiramarrësve dhe bllokimin e dëbimeve. Mirëpo, dekretet u rrëzuan në parlamentin spanjoll. Pa shumicë parlamentare dhe nën presione të vazhdueshme rruge, Pedro Sánchez njoftoi shpërbërjen e parlamentit dhe dorëheqjen për t’i hapur rrugën zgjedhjeve të parakohshme.
Ky episod nga Spanja sjell nevojën e një krahasimi me realitetin politik shqiptar.
Në Shqipëri, përballë skandaleve të njëpasnjëshme financiare, hetimeve nga organet e drejtësisë që përfshijnë figura të larta drejtuese, si dhe shqetësimeve të vazhdueshme mbi menaxhimin e pronave dhe qeverisjen, përgjegjësia politike mbetet një koncept thuajse i panjohur.
Me fjalë ne themi po hyjmë në BE por në vendet e Bashkimit Evropian edhe një ngjarje sociale individuale mund të shembë një kabinet qeveritar kur ajo prek dinjitetin qytetar.
Kryeministri Edi Rama mban një qëndrim krejt tjetër ndaj dorëheqjes apo marrjes së përgjegjësisë, megjithë protestat masive që kanë hyrë në muajin e katërt. Dallimi nuk qëndron vetëm te mekanizmat institucionalë, por edhe te kultura e llogaridhënies.
Në demokracitë perëndimore, krizat politike dhe pamundësia për të ruajtur besimin publik zgjidhen përmes kthimit te vota e qytetarëve. Në modelin e qeverisjes së Ramës, përgjegjësia i atribuohet individëve të veçantë, duke mbrojtur me çdo kusht qëndrueshmërinë e pushtetit qendror.
Në Spanjë, reagimi i opinionit publik dhe ngritja e shoqërisë civile diktuan agjendën politike. Në Shqipëri, revoëta masive është përballur me injorim politik dhe me narrativa qesharake devijuese që ta zbehin me çdo kusht peshën e skandaleve. Edhe emisionin Portokalli e devijuan së fundmi në mënyrë të turpshme kundër protestave.
Ngjarja në Spanjë tregon se pushteti demokratik është i përkohshëm dhe i kushtëzuar nga reagimi ndaj nevojave të qytetarëve. Nëse pushteti perceptohet si i palëkundshëm, pavaresisht përmasave të problemeve sociale apo politike, kemi çdo gjë, por jo demokraci. As në minimumin e vet, ku presioni popullor dhe normat etike funksionojnë.
Për fat të keq, kontrasti me Shqipërinë bëhet edhe njëherë, një rikujtesë e distancës që ndan kulturën tonë politike nga standardet e llogaridhënies evropiane.
DITA
