Kthesë e fortë në politikën ndaj Moskës, Trump fton Putinin në samitin e G20 në SHBA

Shtetet e Bashkuara kanë ftuar presidentin rus Vladimir Putin të marrë pjesë në samitin e G20, i cili pritet të zhvillohet në Miami në dhjetor. Nëse Putin e pranon ftesën, ky do të ishte samiti i parë i madh ndërkombëtar ku ai merr pjesë fizikisht që nga nisja e pushtimit rus të Ukrainës në vitin 2022.

Ftesa, e cila përbën një ndryshim të rëndësishëm në politikën e administratës Trump ndaj izolimit ndërkombëtar të Rusisë, u bë publike nga sekretari amerikan i Shtetit, Marco Rubio, gjatë një konference për shtyp në Nju Jork, në kuadër të punimeve të Kombeve të Bashkuara.

“E kemi ftuar presidentin Putin në G20”, deklaroi Rubio gjatë konferencës televizive pas takimit me ministrin e Jashtëm rus, Sergei Lavrov. “Mendojmë se kjo është një mundësi që ai të angazhohet jo vetëm me [Trump], por edhe me liderë të tjerë botërorë. Shpresojmë që ai ta pranojë këtë ftesë.”

Kremlini ende nuk ka reaguar publikisht ndaj ftesës. Ajo pritet të shkaktojë shqetësim në Ukrainë dhe në disa kryeqytete evropiane, veçanërisht pas akuzave të fundit ndaj Rusisë për zhvillimin e sulmeve hibride në Evropë, me synim goditjen e logjistikës dhe rritjen e pasigurisë politike në vendet që mbështesin Kievin.

Rusia vazhdon të jetë anëtare e G20, por Putin nuk ka marrë pjesë fizikisht në samitet e këtij formati që prej vitit 2019. Në vitin 2023, ai mori pjesë në një seancë përmes videolidhjes. Samiti i dhjetorit pritet të mbahet në kompleksin Trump National Doral në Miami.

Rubio e justifikoi ftesën duke theksuar se presidenti Trump është i gatshëm të takohet “praktikisht me këdo” dhe se “për të zgjidhur problemet, duhet të takosh njerëz me të cilët nuk je dakord”. Sipas tij, Trump mbetet i hapur edhe për një takim kokë më kokë me Putinin në një forum tjetër, nëse “ka një qëllim pas takimit”.

G20 është forumi që bashkon ekonomitë më të mëdha të botës dhe përfshin Bashkimin Evropian, Kinën, Indinë, Shtetet e Bashkuara, Mbretërinë e Bashkuar dhe vende të tjera të rëndësishme.

Qëndrimi i SHBA-së ka shkaktuar më herët edhe përplasje me disa vende evropiane. Zyrtarët evropianë reaguan ndaj vendimit për të ftuar ministrin rus të Financave, Anton Siluanov, në një takim të ministrave të financave dhe drejtuesve ekonomikë të G20 në gusht. Përfaqësuesit evropianë refuzuan të merrnin pjesë në fotografinë tradicionale të përbashkët me të.

Presidenti ukrainas Volodymyr Zelenskyy kishte deklaruar më herët këtë muaj se ishte i gatshëm të udhëtonte në samit dhe të takohej me Putinin nëse presidenti rus do të ishte i pranishëm.

“Duhet të shkojmë. Duhet të takohemi, të flasim dhe të marrim vendime”, tha Zelensky në një intervistë për transmetuesin gjerman Deutsche Welle. “Nuk bëhet fjalë për fjalë. Çfarë do t’i them unë apo çfarë do të më thotë ai, nuk ka rëndësi. Rezultatet kanë rëndësi. Ka mbaruar.”

Të mërkurën, Zelenskyy iu drejtua Asamblesë së Përgjithshme të Kombeve të Bashkuara, duke u bërë thirrje liderëve botërorë që të vazhdojnë të kufizojnë të ardhurat e Rusisë dhe të pengojnë financimin e përpjekjeve të saj ushtarake.

“Ukrainasit e kuptojnë se ky dimër mund të jetë shumë i vështirë për ne”, deklaroi Zelensky.

“Në përgjigje, nuk do të kemi zgjidhje tjetër veçse ta bëjmë edhe për Rusinë të dhimbshme.”

Ai paralajmëroi gjithashtu se lufta mund të përhapet përtej kufijve të Ukrainës nëse Putini nuk ndalet.

Rubio deklaroi gjithashtu se gjatë takimit me Lavrovin kishte diskutuar akuzat për “sulme hibride” ruse në Evropë. Sipas sekretarit amerikan të Shtetit, një nga shqetësimet kryesore është se lufta “mund të metastazojë dhe të përhapet në vende të tjera”.

Ndërkohë, administrata Trump po përpiqet të negociojë një armëpushim të pjesshëm mes Rusisë dhe Ukrainës, i cili do të përfshinte edhe ndalimin e sulmeve ndaj rafinerive ruse të naftës, me synimin për të ulur presionin mbi çmimet globale të energjisë.

Trump i ka kërkuar veçanërisht Zelenskyyt të ndalojë sulmet ndaj objekteve ruse të naftës, duke synuar uljen e çmimeve të karburanteve në SHBA, të cilat janë rritur ndjeshëm krahasuar me vitin e kaluar, përpara zgjedhjeve afatmesme për Kongresin.

Trump dhe Zelenskyy u takuan të martën në Nju Jork, në kuadër të punimeve të Kombeve të Bashkuara, në një takim të rrallë kokë më kokë ku diskutuan mënyrat për t’i dhënë fund luftës. Zelenskyy propozoi një takim trepalësh me Trumpin dhe Putinin, por Kremlini ka refuzuar më herët përpjekjet për një takim të drejtpërdrejtë mes Zelenskyyt dhe Putinit.

“Presidenti Trump, ekipet tona dhe unë folëm për mënyrën se si mund t’i japim fund luftës. Ky është prioriteti. Ne jemi gati. Nuk jam i sigurt nëse Rusia është gati sot, por gjithsesi folëm për një armëpushim në sektorin energjetik”, deklaroi Zelensky pas takimit.

Pavarësisht përpjekjeve diplomatike për një armëpushim, Rusia ka vijuar sulmet me dronë dhe raketa ndaj Kievit dhe qyteteve të tjera të mëdha ukrainase. Gjatë fundjavës, Ukraina goditi një rafineri të madhe ruse të naftës, në atë që u raportua si një nga sulmet më të mëdha ukrainase ndaj Moskës.

Gjatë dy ditëve të fundit, Kievi është përballur me sulme veçanërisht intensive nga dronët Shahed me motorë reaktivë, të cilët janë më të shpejtë dhe më të vështirë për t’u interceptuar se modelet e mëparshme. Ashtu siç ka ndodhur që nga mesi i gushtit, sulmet me dronë janë kryer si gjatë ditës, ashtu edhe gjatë natës, duke ndërprerë jetën e përditshme, aktivitetin e shkollave dhe kopshteve.

Të mërkurën në mëngjes, një erë e fortë djegieje përfshiu qendrën e Kievit pas disa shpërthimeve, ndërsa qielli i kthjellët i vjeshtës u mbulua nga re të dendura tymi të zi.

Sipas kryetarit të Kievit, Vitali Klitschko, u goditën një pikë karburanti, magazina, një qendër biznesi dhe një objekt i infrastrukturës së transportit. Deri në mesditë, një person kishte humbur jetën dhe tetë të tjerë ishin plagosur. Shpërthime u raportuan edhe pranë stacionit kryesor hekurudhor të kryeqytetit.

Ndërkohë, javën e kaluar Kongresi amerikan miratoi një paketë të gjerë sanksionesh ndaj Rusisë, e cila i jep Trumpit edhe autoritetin për të vendosur tarifa doganore deri në 100% ndaj vendeve që blejnë energji ruse, përfshirë Kinën dhe Indinë. Demokratët, të cilët kryesisht e kundërshtuan projektligjin, argumentuan se ai i jep presidentit shumë pushtet për vendosjen e tarifave dhe se këto masa mund të prekin edhe aleatët e SHBA-së.

Në reagim ndaj zhvillimeve, Komiteti i Punëve të Jashtme të Dhomës së Përfaqësuesve shkroi në X: “Trump nënshkroi ligjin e sanksioneve ndaj Rusisë pesë ditë më parë. Sot Rubio e bën të qartë se administrata nuk ka ndërmend ta izolojë Rusinë për luftën e saj të agresionit në Ukrainë.”

j.l./ dita