Qeveria federale e Shteteve të Bashkuara është mbyllur zyrtarisht të mërkurën, pasi demokratët në Kongres refuzuan të mbështesin një projektligj republikan për financimin e përkohshëm të qeverisë, duke kërkuar një sërë lëshimesh që lidhen me kujdesin shëndetësor. Partia Republikane, e cila kontrollon Senatin dhe Dhomën e Përfaqësuesve, i hodhi poshtë kërkesat e tyre, duke shkaktuar një përplasje legjislative, dhe për rrjedhojë, Senati dështoi të avanconte me projektligjet e të dyja partive për të vazhduar financimin.
Mbyllja e qeverisë vjen pas mbylljes 35 ditore në dhjetor 2018 dhe u zgjat deri në vitin e ri, gjatë mandatit të parë të Donald Trump. Kryetari i pakicës në Senat, demokrati Chuck Schumer, e akuzoi shumicën republikane për “shtyrjen e vendit në një krizë të panevojshme”, duke theksuar se refuzimi për të negociuar për çështje jetike si kujdesi shëndetësor ka pasoja të rënda për qytetarët amerikanë.
Në thelb të mosmarrëveshjes janë kërkesat e demokratëve për të zgjatur kreditë tatimore për planet e Kujdesit të Përballueshëm (ACA), për të ndaluar shkurtimet në Medicaid dhe për të parandaluar përdorimin e fondeve federale për politikë të jashtme sipas dëshirës së presidentit Trump. Kostoja totale e këtyre kërkesave arrin në rreth 1 trilion dollarë, ndërsa miliona amerikanë përballen me rrezikun e humbjes së sigurimit shëndetësor.
Nga ana tjetër, udhëheqësit republikanë kërkojnë miratimin e financimit të qeverisë pa përfshirë kërkesa të reja, duke akuzuar demokratët për bllokim politik. “Grupet ekstremiste të së majtës po mbajnë peng financimin e qeverisë,” tha udhëheqësi i shumicës në Senat, John Thune.
Presidenti Donald Trump reagoi duke paralajmëruar shkarkime masive të punonjësve federalë, duke deklaruar se shumica e tyre janë demokratë. “Kur e mbyll qeverinë, vijnë pushimet nga puna,” tha ai të martën.
Disa senatorë demokratë kanë devijuar nga qëndrimi i partisë. Tre anëtarë votuan pro projektligjit republikan, duke shprehur shqetësim për fuqizimin e mëtejshëm të administratës Trump gjatë një mbylljeje qeveritare. Senatorja Catherine Cortez Masto deklaroi se nuk mund të mbështeste një mbyllje që “dëmton familjet e Nevadës” dhe “i jep më shumë pushtet një administrate të papërgjegjshme”.
Ndërsa negociatat që pritet të rifillojnë, republikanët kanë planifikuar një raund të ri votimesh në Senat mëngjesin e së mërkurës, duke lënë hapur mundësinë për një kompromis – megjithëse palët vazhdojnë të mbeten larg në qëndrimet e tyre. Në këtë krizë që mund të zgjasë për ditë apo javë, mijëra punonjës federalë do të mbeten pa paga, shërbimet publike do të ndërpriten pjesërisht dhe pasiguria politike do të thellohet.
Mbetet për t’u parë se kush do të përkulë i pari në këtë betejë që kërcënon të dëmtojë si ekonominë ashtu edhe besimin e publikut ndaj institucioneve qeveritare.
Çfarë ndodh gjatë mbylljes?
Çdo vit fiskal që fillon më 1 tetor, Kongresi duhet të miratojë fondet për agjencitë federale. Pa një paketë shpenzimesh apo edhe një zgjatje të përkohshme – e njohur si një rezolutë e vazhdueshme – shumë agjenci pezullojnë operacionet e tyre. Një mbyllje nuk e ndalon të gjithë qeverinë. Patrulla kufitare, shërbimet spitalore, policia dhe fluturimet vazhdojnë të funksionojnë, por mijëra punëtorë po pushohen nga puna.
Ndikimet priten në parqet kombëtare, inspektimet e ushqimit, programet e arsimit të hershëm të fëmijërisë, lëshimin e kredive studentore dhe shërbimet e mirëqenies sociale. Pensionet dhe përfitimet e Medicare vazhdojnë të paguhen, por përpunimi i aplikimeve të reja mund të ngrijë. Një mbyllje e zgjatur gjithashtu mund të shkaktojë vonesa në udhëtime dhe të ndikojë në ekonomi.
Vlen të përmendet se në vitin 2019, mijëra studentë patën vështirësi me dokumentet tatimore për bursa, ndërsa Departamenti i Bujqësisë paralajmëroi se kuponat e ushqimit do të mbaronin brenda disa javësh.
Nuk është ende e qartë se sa do të zgjasë kjo mbyllje, por analistët paralajmërojnë se ndikimi ekonomik mund të jetë i konsiderueshëm, sidomos nëse situata zgjat më shumë se disa ditë. Agjencitë qeveritare kanë nisur zbatimin e planit të emergjencës, ndërsa qytetarët dhe bizneset po përgatiten për ndërprerje të mundshme të shërbimeve dhe pasiguri të zgjatur.
Kjo është një zhvillim që i shton trysninë jo vetëm sistemit administrativ amerikan, por edhe ekonomisë globale, në një kohë kur SHBA përballet me polarizim të thelluar politik dhe tensione sociale në rritje.
j.l./ dita
Edhe te fortit i ndodh cka mos nuk e kuptoj pse bota mendon se keta jane ma te fortit ne bote ,kjo eshte nji lloj kur nji shpianik jeton me borxhe pa ndihmen e bankes boterore doti ngjante Sudanit ose Shqiperise .