Me çfarë u ble heshtja e Berishës për kreun e BKH?

Redaksionale – DITA

Shkrimet e publikuara së fundmi në gazetën Dita mbi procesin e përzgjedhjes së Drejtorit të Byrosë Kombëtare të Hetimit (BKH) formojnë një bllok investigativ dhe juridik të detajuar.

Por kjo seri shkrimesh e nisur dy muaj më parë dhe e pasuruar në tri ditët e fundit me dokumentacionin zyrtar nuk është një denoncim i thjeshtë mediatik. Ne nuk dëshirojmë që kjo dosje të dëmtojë integritetin e institucioneve të reja të drejtësisë (SPAK dhe KLP) por t’i bëjë ato sa më të pastra dhe të pashantazhueshme.

Çfarë ka ndodhur

Përmes dokumenteve (faksimileve) dëshmohet se ​ekziston një diskrepancë mes pikëzimit teknik dhe përzgjedhjes finale për kreun e BKH. Kandidati i përzgjedhur (z. Joni Keta) rezulton i renditur në fund të listës sipas vlerësimit të komisionit përzgjedhës, ndërsa kandidatët me pikë më të larta janë skualifikuar ose anashkaluar pa asnjë arsyetim transparent.

Përdorëm termin “matematikë e përmbysur” për të treguar se si kriteret objektive janë zëvendësuar me vullnete subjektive (apo politike).

Artikulli i fundit fokusohet te një dokument që dëshmon se edhe brenda Komisionit Përzgjedhës të SPAK ka patur kundërshti. Fakti që ky dokument bashkë me renditjen e përmbysur nuk u përfshinë në votimin në KLP ngre pikëpyetje të tjera të rënda.

E gjithë procedura e ndjekur nga Këshilli i Lartë i Prokurorisë (KLP) ka pasur më së paku mungesë koherence me rekomandimet apo gjetjet e strukturës së SPAK-ut. Tentativa për të shmangur llogaridhënien përballë opinionit publik dhe partnerëve ndërkombëtarë që monitorojnë Reformën është gjithashtu e dukshme.

Në analizën juridike të ligjshmërisë folëm për bazën ligjore (Ligji për Organizimin dhe Funksionimin e Institucioneve për të Luftuar Korrupsionin dhe Krimin e Organizuar).
​Analiza argumenton se KLP dhe SPAK i kanë tejkaluar kompetencat dhe kanë interpretuar ligjin në mënyrë të tillë që të favorizojnë një emër të paracaktuar.

Problemi më i madh i asaj që ka ndodhur është cënimi i besueshmërisë.

Nëse vetë kreu i organit që duhet të hetojë korrupsionin (BKH) zgjidhet përmes një procesi të dyshimtë, atëherë i gjithë morali i goditjes ndaj korrupsionit në Shqipëri vihet në pikëpyetje.

Vetë BKH duhet të kuptojë se është organi që duhet të garantojë ligjshmërinë e hetimeve të korrupsionit të lartë. Si mund të ketë besueshmëri si organ kur vetë “themeli” i tij (emërimi i kreut) goditet për korrupsion procedurial dhe mungesë meritokracie?

Nëse një hetues i BKH-së duhet të hetojë nesër një tender të korruptuar ku fituesi është paracaktuar pavarësisht renditjes, si do ta bëjë këtë, kur vetë shefi i tij është produkt i një procesi ku “oferta” më e mirë (pikët) u hodh në kosh?

Por ne nuk duam të krijojmë dyshime se Reforma ka dështuar. Nuk e mendojmë këtë. Vetë faksimilet dëshmojnë se brenda sistemit të ri procesi i përmbysjes së meritokracisë ka hasur rezistencë. Kjo është gjë e mirë.

Procesi në Gjykatë

Për më tepër pyetjet e ngritura në investigimin e gazetës Dita kanë kaluar tashmë nga rrafshi mediatik në atë juridik. Padia e z.Gentian Ndoi (konkurenti i renditur i pari) në Gjykatën Administrative është një “vulë” që i duhej këtij debati, duke e kthyer çështjen në një konflikt zyrtar interesi dhe ligjshmërie.

Gjykata po shqyrton pse emërimi i z.Joni Keta (i cili ishte i parafundit në listë) u bë në shkelje të parimit të meritokracisë dhe procedurës në 5 faza konkurimi që parashikon ligji.

Edhe sikur të mos ishin publikimet në DITA kjo padi e vendos Këshillin e Lartë të Prokurorisë (KLP) në një pozitë të vështirë. Ata duhet të argumentojnë para gjykatës se mbi ç’bazë e pranuan pa asnjë debat anashkalimin e renditjes sipas pikëve. Dhe pse nuk u vendos asfare në diskutim që një nga tre anëtarët e Komisionit Përzgjedhës e kundërshtoi kandidaturën.

Heshtja që bërtet: Çfarë i është premtuar Sali Berishës?

Në një mjedis politik ku çdo lëvizje e SPAK-ut apo e reformës në drejtësi anatemohet me fjalorin më të ashpër nga opozita, një heshtje e çuditshme ka mbuluar çështjen e BKH-së.

Madje edhe dje kur mediat raportuan së paku procesin gjyqësor në Administrative, mediat e opozitës heshtën.

Sali Berisha, zakonisht “shpatë e zhveshur” ndaj çdo emërimi, këtë herë ka zgjedhur të ulë armët pikërisht aty ku  i kanë dhënë arsyen më të fortë për të bërtitur.

Po pse hesht njeriu që nuk lë detaj të sistemit pa goditur, që shan gjykatës e prokurorë me emra e mbiemra, që flet për “skape” dhe “pashallarë”? Çfarë mund t’i jetë premtuar atij që jeton me kauzën e “ndotjes” së sistemit, që ai të mos e përmendë një emërim kaq flagrant?

Vetëm  “informacion i privilegjuar” që i shërben  për të shantazhuar pjesën tjetër të sistemit? Apo shumë më tepër se kaq? Paprekshmëri?

Janë të njëjtët shkelës të meritokracisë në SPAK dhe KLP që kanë gjetur rrugën e komunikimit edhe me atë që supozohet të jetë denoncuesi i tyre më i madh? A janë po këta që e kanë kthyer drejtimin e BKH në një monedhë këmbimi në tregun e zi të influencave politike?

Është një heshtje po aq komprometuese sa votimi farsë në KLP.

Në çdo rast Gjykata Administrative duhet të dëshmojë se nuk është pjesë e kësaj. Thirrja e fundit për të shpëtuar atë që është më e rëndësishmja, moralin e BKH-së.