Migena Aleksi
Në epokën e rrjeteve sociale, kufiri mes letërsisë së mirëfilltë dhe romantizmit populist digjital është bërë gjithnjë e më i pakuptueshëm. Një nga shembujt më tipikë të këtij fenomeni është shprehja e famshme që qarkullon në dhjetëra gjuhë të botës: “Mos rresht kurrë së buzëqeshuri, madje as kur je i trishtuar, sepse kurrë nuk e di se kush mund të dashurohet me buzëqeshjen tënde”.
E shpërndarë me mijëra herë nën emrin e gjigantit të realizmit magjik, Gabriel García Márquez, kjo frazë në të vërtetë nuk është shkruar kurrë prej tij.
Origjina e një mashtrimi letrar: “13 frazat për jetën”
Në maj të vitit 1999, kur autorit të “Njëqind vjet vetmi” iu diagnostikua një kancer limfatik, në rrjet nisi të qarkullonte një letër lamtumire e titulluar “Letra e lamtumirës” (La Marioneta ose 13 frases para vivir).
Letra përmbante një sërë këshillash melodramatike mbi jetën, miqësinë dhe dashurinë, mes të cilave edhe frazën mbi buzëqeshjen..Teksti u përhap me shpejtësi marramendëse në mbarë botën. Megjithatë, e vërteta doli shpejt në dritë. Teksti origjinal i përkiste në të vërtetë një ventrilokisti dhe artistit meksikan të kukullave, Johnny Welch, i cili e kishte shkruar si pjesë të një monologu për kukullën e tij të quajtur “M thinko”.
Vetë García Márquez ndërhyri publikisht për të përgënjeshtruar autorësinë, duke deklaruar me ironinë e tij karakteristike: “Ajo që mund të më mbysë është se njerëzit mendojnë se unë vërtet shkruaj aq keq. E vetmja gjë që më dëshpëron është se do të doja të vdisja pa u analizuar nga të tillë kritikë”.
Kulti i thënieve të rreme në internet
Pavarësisht përgënjeshtrimit zyrtar nga vetë autori dhe nga Fondacioni Gabo, faqet e internetit, portalet e kulturës popullore dhe imazhet virale vazhdojnë t’ia atribuojnë këtë thënie fituesit të çmimit Nobel.
Kjo nuk është një dukuri e izoluar. Emra të mëdhenj të letërsisë botërore si Jorge Luis Borges, Pablo Neruda, Ernest Hemingway apo Albert Camus bien vazhdimisht “pre” e citateve të thjeshtëzuara që krijohen nga përdoruesit e internetit për të tërhequr klikime.
García Márquez njihet për gjuhën e tij të pasur, komplekse dhe thellësisht njerëzore, por kjo frazë mbetet thjesht një produkt i përditshmërisë digjitale, një kujtesë se në internet, jo çdo gjë që shkëlqen me emrin e një kolosi është letërsi e vërtetë.
DITA
Si psh.nje i quajtur Dashi ka shkruar ne emer te Albin Kurtit fjalet:Shqipja nuk eshte gjuhe shteterore ne Maqedoni.”
Keto fjale Albin Kurti nuk i ka thene as ne Shkup me Mickockin,as ne Tirane me Edi Ramen/
Është një artikull në këtë gazetë , por pa komente me titull : ” Çfarë ndodh me Kosovën , nëqoftëse deri më 4 tetor nuk zgjidhet presidenti” .
Personalisht mendoj se mbeten dy opsione : e para , t’ja dërgojmë demon nga Shqipëria në krye të presidencës , si pensionist i dalluar që është . E bën ai atë detyrë , se është nga “derë e madhe” . Opsioni i dytë , t’i thuhet Sërbisë , na falni për shkëputjen nga vëndi juaj , gabuam rëndë , u vërtetua teoria juaj , që neve nuk dimë të qeverisemi vetë , na qeverisni ju siç na kini mbajtur në shekuj dhe mundësisht , jo republikë , po as krahinë autonome nuk duam , thjesht territor sërb .
Në botë nuk e di , ndodhin shumë gjëra dhe vështirë të informohesh përgjithëçka , por në Evropë e di me siguri , ka ndodhur vetëm një herë me Belgjikën , kur për shkak të numrave shumë të ngushta në parlament , nuk mund të krijohej dot qeveria dhe Belgjika mbeti rreth një vit e gjysëm pa qeveri . Po Belgjika është Belgjikë , me demokraci të konsoliduar dhe mund të rrijë me vite pa qeveri e punët të shkojnë vaj , ndërsa Kosova , asgjë nuk ka në rregull , asnjë institucion kushtetues prej gati tre vjetësh . Po si mund të mbahet në krye të shtetit një pizeveng e bylmez i jashtëligjshëm si Albin Kurti , që ka tre vjet kryeministër në detyrë e jo i zgjedhur nga parlamenti e i pa mandatuar nga presidenti ? Keq më vjen për ty o demo , po Kosova do të ketë fund shumë të keq . Sa për atë , që Kurti ka deklaruar në Shkup në prezencë të Mickockit , që gjuha shqipe nuk është zyrtare në Maqedoni , këtë nuk e luan topi ; pyet e gërmo dhe do t’a mësosh .
Këtë e ka deklaruar në Shkup e jo në Tiranë në prezencë të Ramës , bylmezi Kurti , sepse Rama po bën pothua 5 vjet që nuk ja ka parë surratin e fëlliqur atij aventurieri . Të fala nga njëfarë Dashi , për atë një copë (copkë në dialektin korçar) demo .
Ish sKiperia 36 Vjet SHKRUMBONETZagarija FEV ZI e disinformacionit KURVEROHET!
👍👏
Enver Bastard Hoxha ka thene: “Patatja eshte edhe buke edhe gjelle”. Ketu s’ka mashtrim. Ka thene edhe: “Edhe bar do te hame dhe parimet nuk I shkelim”. Kishte nje obsesion me te ngrenen, por I pelqente ta hante nga prapa.
Une do te citoja ” Kronike e nje vdekjeje te paralajmeruar”….
Si ta kuptojme!?
Gjuha e perdorur ne rrjetet sociale, eshte gjuha e munguar e gazetarise, shkrimeve dhe publikimeve periodike, te cilat pasqyrojn realitetin me vertetesi, ate vertetesi qe mungon ne stendat e librarive. ” Nje nga te drejtat themelore te njeriut eshte ” Liria e shprehjes”! Perseri si ta kuptojme?
” Liria e Shprehjes” ne nje shoqeri demokratike ndahet ne 2 grupe. Grupi i njerezeve te thjeshte dhe grupi i personave publike ku futen, politikanet, media, Tv, etj dmth te gjithe ata individe qe kane pergjegjesi ligjore ne se shprehjet e tyre publike nxisin gjuhen e urrejtjes per nje grup te vecante popullsie me perkatesi fetare, etnike, intelektuale, etj.
Ndersa ne, njerezit e thjeshte, mund te shfryjme gjate gjithe kohes ” Se nuk na e var kush opingen se cfare mendojme, punojme, lodhemi per te mbijetuar ne nje shoqeri me komplekse te theksuara inferioriteti!
Tek ” Kronike e nje vdekje te paralajmeruar”, kur dritarja e ketij kompleksiteti qe mori permasa gjigande, transferohet sa nga nje ” dritare bordelloje” tek nje ” dritare getoje”, nga nje ” dritare resorti bregdetare” tek nje ” dritare bungalou alpine” krijojme nje imazh te gabuar te qytetit historik ne mbrojtej te UNESCO Berati, ” Qyteti i 1 mbi 1 dritareve”.
Por ju nuk arritet te benit ndryshimin midis personave publike qe jane jo te kufizuar per te shprehur lirisht mendimin e tyre, por kane pergjejgesi penale per feedback qe do te kishte publikim i fjalimeve apo mendimeve te tyre.
E dashur, a ke ndonje ide qe ne bote ekziston nje organizate e quajtur ” Journalism without borders”?!
Ju keni ndonje dijeni qe ne fundviti, publikohen emrat e gazetareve te vrare, pikerisht per ” 1 Kronike” te tille. Investigative ne fillim, faktike, argumentative dhe rezultative ku personi pergjegjes, i cili synon cenimin e integritetit te nje individi te shoqerise njerezore e komenton ne kuadrin eksperimental ( te fragmentuar si shembull personal), te cenimit te integritetit te nje komuniteti, shoqerie me vlera, pikepamje, ide te perbashketa. Pra kur nje individ i kesaj shoqerie konsiderohet dhe dhunohet ne kete forme per ta kthyer ne nje shembull te dhunes dhe cenimit te integritetit te kesaj shoqerie, a mund te perdorim shprehjen se po cenojme integritetin dhe sigurine e nje popullsie te caktuar qe ne kete rast do te ishte kombetare??!1
Post scriptum: Te lexosh librin eshte 1 gje.. Te te lexoje libri, ty eshte tjeter gje….