Migena Aleksi
Në epokën e rrjeteve sociale, kufiri mes letërsisë së mirëfilltë dhe romantizmit populist digjital është bërë gjithnjë e më i pakuptueshëm. Një nga shembujt më tipikë të këtij fenomeni është shprehja e famshme që qarkullon në dhjetëra gjuhë të botës: “Mos rresht kurrë së buzëqeshuri, madje as kur je i trishtuar, sepse kurrë nuk e di se kush mund të dashurohet me buzëqeshjen tënde”.
E shpërndarë me mijëra herë nën emrin e gjigantit të realizmit magjik, Gabriel García Márquez, kjo frazë në të vërtetë nuk është shkruar kurrë prej tij.
Origjina e një mashtrimi letrar: “13 frazat për jetën”
Në maj të vitit 1999, kur autorit të “Njëqind vjet vetmi” iu diagnostikua një kancer limfatik, në rrjet nisi të qarkullonte një letër lamtumire e titulluar “Letra e lamtumirës” (La Marioneta ose 13 frases para vivir).
Letra përmbante një sërë këshillash melodramatike mbi jetën, miqësinë dhe dashurinë, mes të cilave edhe frazën mbi buzëqeshjen..Teksti u përhap me shpejtësi marramendëse në mbarë botën. Megjithatë, e vërteta doli shpejt në dritë. Teksti origjinal i përkiste në të vërtetë një ventrilokisti dhe artistit meksikan të kukullave, Johnny Welch, i cili e kishte shkruar si pjesë të një monologu për kukullën e tij të quajtur “M thinko”.
Vetë García Márquez ndërhyri publikisht për të përgënjeshtruar autorësinë, duke deklaruar me ironinë e tij karakteristike: “Ajo që mund të më mbysë është se njerëzit mendojnë se unë vërtet shkruaj aq keq. E vetmja gjë që më dëshpëron është se do të doja të vdisja pa u analizuar nga të tillë kritikë”.
Kulti i thënieve të rreme në internet
Pavarësisht përgënjeshtrimit zyrtar nga vetë autori dhe nga Fondacioni Gabo, faqet e internetit, portalet e kulturës popullore dhe imazhet virale vazhdojnë t’ia atribuojnë këtë thënie fituesit të çmimit Nobel.
Kjo nuk është një dukuri e izoluar. Emra të mëdhenj të letërsisë botërore si Jorge Luis Borges, Pablo Neruda, Ernest Hemingway apo Albert Camus bien vazhdimisht “pre” e citateve të thjeshtëzuara që krijohen nga përdoruesit e internetit për të tërhequr klikime.
García Márquez njihet për gjuhën e tij të pasur, komplekse dhe thellësisht njerëzore, por kjo frazë mbetet thjesht një produkt i përditshmërisë digjitale, një kujtesë se në internet, jo çdo gjë që shkëlqen me emrin e një kolosi është letërsi e vërtetë.
DITA
