Janusz Bugajski, analist i njohur i çështjeve ndërkombëtare dhe një nga zërat më të angazhuar në mbështetje të çështjeve shqiptare, është ndarë nga jeta në moshën 71-vjeçare. Lajmi për ndarjen e tij nga jeta ka tronditur komunitetin mediatik dhe diplomatik, ku Bugajski njihej për analizat e thella dhe qëndrimet e qarta mbi zhvillimet në Ballkan.
Prej më shumë se tre dekadash, Bugajski ka qenë një nga mbrojtësit më të zëshëm të interesave shqiptare në politikën ndërkombëtare, duke trajtuar në mënyrë të vazhdueshme çështjet e Kosovës, Shqipërisë dhe të shqiptarëve në rajon.
Shkrimet e tij janë botuar në media të rëndësishme ndërkombëtare dhe shqiptare, ndërsa së fundmi bashkëpunonte rregullisht me gazetën “DITA”.
Janusz Bugajski ka qenë autor i disa librave mbi Ballkanin, Evropën Lindore dhe rolin e SHBA në rajon, duke dhënë një kontribut të jashtëzakonshëm në kuptimin e sfidave gjeopolitike të zonës.
Ndarja e tij nga jeta lë një boshllëk të ndjeshëm në debatin publik për Ballkanin dhe në radhët e miqve të Shqipërisë.
j.l./ dita
I lehtë i qoftë dheu
U prehtë në paqe !
Do i takoje botes se te harruarve.
Analist i forte, njohes i mire i ceshtjeve ballkaninike mbrojtes i problemeve shqiptare .Ju prehte shpirti ne paqe.
Kur Une shkruaja ne East European Reporter ne vitet 91-93,Redaksionalet i shkruante Janusz Bugajski,,Atehere penda me e forte per zhvillimet ne Evropen Lindore.Nuk rri bisha,me bllokoi Korespondencen ne poste(atehere nuk kishte kompjutera dhe Internet).Ne Ato fillime demokratike ishim ne nje radhe me Bullgarine,Rumanine,Kroacine,..Nuk rri bisha,Permbysi Qeverine e koalicionit,versuli katundarine mbi tokat,rrugacerine mbi pronat,shkaterroi ekonomine,Industrine,na dergoi perseri 50 vjet prapa .
Lamtumire Shef dhe koleg i Shkelqyer!
Aristoteli 2500 vjet me pare thoshte:Me mire nje njeri i shkelqyer ne krye te shtetit,se nje Ligj i shkelqyer.
Ne na ra per pjese Shpella.
demo
Une nuk kuptoj shume mire cfare shkruan. Sigurisht te kuptoj, prandaj po te shkruaj, por jo deri aty sa te hidhem ne zjarr, si per gjerat qe kam studiuar ne shkolle #1 botërore apo qe kam realizuar vete ne pune nga A te ZH.
Janusz Bugajski ka qene analist i pushtetit te ashper, te forte jo kundershtar i Shqiperise. Kur une kam tingelluar drejt ekstremit ne universitete e qendra mendimesh ne Washington me shume se njehere (ne ate kohe qytetar i Shqiperise, sot me pashaporte te nje vendi tjeter, banoj jashte dhe nuk udhetoj shpesh), megjithese ne realitet kam folur per gjera baze dhe te njohura 100%, ai ka qene i vetmi qe me kujtohet edhe pse kane kaluar 12-15 vjet qe ka degjuar me shume vemendje, shume, folur pak e moderuar saktë, kam edhe nje liber, nuk ishte me te paguar, dmth gjera normale mbaj mend, por ka ndjere qartë qe une isha i lirise, jo i barazise. Me mendimet e sotme, te lirise, si Janusz Bugajski do te kisha frike te perzieja gjera qe mund te rezultonin te pabashkueshme si komunizmi e kapitalizmi, sepse nuk i njoh te anes ‘tuaj’, vazhdimesi e qarte e barazise me ideologji qe i njihni ju, une as i njoh, as nuk besoj se i kuptoj. Te lirise ne Shqiperi nuk kam pasur rastin te kemi te njejtat standarte, gjuhe komune, atyre u mungonte edukimi, arsimi im, mua eksperienca e tyre, dhe ne Shqiperi. Tani qe jam shkeputur prej shume kohe, vazhdimesia eshte nderprere, mbetet vetem vazhdimesia -nacional-lirimtare per nga standartet.
Pervec kesaj ai ka qene edhe me Brzezinskin, i cili ishte jo vetem nga natyra, por edhe nga numri e idete jo i pushtetit te bute. Edhe ate nuk e kuptoj sepse efhe nga shkollimi edhe eksperienca une jam i pushtetit te bute, por i kam degjuar te gjitha me kersheri, cfare ka thene e shkruajtur per ekuilibrat edhe pse i kam harruar se kane kaluar shume vjet.
Ajo qe mendoj se mungon ne barazi eshte konsensusi. Dhe kjo e ndare nga reciprokja dhe spontanja, te ftoj t’i shohesh filozofikisht meqenese fole per shpella. Them shpella se s’besoj te kem lene gje pa lexuar (e harruar:) ne filozofi, psikologji, ligj nderkombetar etc Ne liri konsensusi eshte baze per talentin te jete aty ku duhet. Imagjino si eshte per ty qe kerkon me shume qe dikush te provohet a eshte grykes apo do lekë e te me lesh te vuaj deri kur te provohem per te saten here si une qe mendoj te zhvillohet si civilizimi te shoqerohet me pardesy te historise, jo te percaktohet cdo gje e pardesyse se historise, a ka pasuri nje person 10ml apo 100ml perderisa administron mire pasurine dhe eshte karitativ me sensin e mases, pse jo? 88-93 vjeçaret besoj se dine me shume se une.
Nga ana tjeter ne Shqiperi mungojne standartet institucionale evropiane e boterore sepse gjuha qe perdoret eshte shume teknike dhe eshte e veshtire te kuptohet ku plotesohen e ku jo dhe te edukojet publiku (nota ime me e dobet ne shkolle, e vetmja e merituar ne jete) ne te kuptuar per nje te lirise, ka me pak te kuptuar te lirise dhe me shume te kuptuar te pasuesve nacional-çlirimtare dhe kjo lidhje nacioni duke pasur parasysh se ne Shqiperi u krijua bindshem Republika e vetme deri tani, jo kur kam jetuar as ne zonen e Parisit, por vetem ne zemer te Parisit, Lafayette Richelieu Louvre Republique Bastille Danton Faubourhe etc
Shqiperia ka pasur problem edhe diplomacine qe edhe me vdekjen e Nolit ka pesuar goditje per shume ne anen tuaj, por e perballueshme kurse per mua eshte ekzekutuar me plumb ne koke. Perkthime nga entrepreneurship ne vend si ndermarrje, jo sipermarrje duket qe as kane pasur kontribut nga Ministria e Jashtme, edhe me standartet e shkollave te mevonshme s’kishte asnje profesor ndermarres, nga ama tjeter ne Bullgari qe eshte vend qe kerkon gjithnje miqesi (une flas akoma gjuhen edhe pse kane kaluar 25 vjet) ish-e dashura ime bullgare kerkonte te flisja ne publik per luften e Kosoves por ishte e pamendueshme kur te gjithe ishin kunder, perfshire te gjithe shoket e mi bullgare, kurse babai i saj natyrshem fliste me pasion si per Arbanasin ashtu sic kam lexuar 26 vite me vone Z Valter Shtylla qe eshte ekspert monumentesh ish-e dashura nuk u be e fejuar se nuk ishte si babai, por si nena por per mua edhe pse ne Shqiperi flitet per etni nese do ta meritonte dikush nje kriter ta or Germania-Arbanas do ishte nje si ai, jo dikush qe e ben si dedikim ne fushe profesioonale. a(sic duket duhet pare vetem nena per tu fejuar, babane s’do e shikoj aq me interes me:) Per ju besoj eshte islamizuar kthyer mbrapa pesuar nje pjese e madhe e popullsise se Shqiperose te Mesme krize identiteti fallco, kur populli e ka dashur Shqiperine si gjithe Evropa, e ka emigruar ne mase ne Itali, Greqi, Angli etj, ne lindje kam takuar vetem nje person dhe me kerkonte falje si ishte e veshur etj, kthim mbrapa 50 vjecar per ne, por te tjeret rreth kufijve sidomos kush ka pasur ne krye te shtetit armikun? Bejme sikur jemi te njesojte, po as te barabarte jo. Kurse per mua edhe ky islamizem si mish i huaj kur vende te tjera kane mekanizma perkates, eshte deshtim diplomacise per te imterpretuar ekuilibrat e ish jugosllavise dhe ku hyjne me influence ku me raporte force e rizurse. Perseri diplomacia per te sjelle investime te huaja ne momentin e duhur (kur? Ka rendesi) Une mbaj mend qe kam dashur por ishte aq e mundomshme sa njerez teper te interesuar e te bindur do dorezoheshin, po te vazhdoja do beja punen e ambasadorit s’eshte c’eshtja eshte legale apo jo, por ajo lloj pune mund te çoje ne grusht shteti hahaha
Per ideologji ua kemi lene juve, shpellat sidomos te ariut i kemi bashke
Nuk eshte institucion ICSC ne Uashington, por Qender Studimesh. Shqiperia nuk e ka luksin te beje gabime te tilla, edhe pse ne faqen zyrtare shkruhet: Today, CSIS is one of the world’s preeminent public policy institutions on foreign policy and national security issues. Ketu shihen edhe limitet e gazetarise.
rizorse