Liria e lundrimit në Detin e Kuq po kërcënohet nga ofensiva e rebelëve Huthi në Jemen. Princi saudit Arabisë Saudite ka kërkuar nga Trump ndërhyrjen e SHBA, por pa sukses.
Prej vitesh në Jemen zhvillohet një luftë civile, e cila kohët e fundit është përshkallëzuar sërish. Në këtë konflikt, rebelët Huthi, të mbështetur nga Irani, luftojnë kundër qeverisë së njohur ndërkombëtarisht, e cila mbështetet nga Arabia Saudite. Por aktualisht, rebelët Huthi po avancojnë sërish në terren. Ata kanë marrë nën kontroll qytetin portual strategjik Mokka, një pikë me rëndësi të madhe ushtarake dhe ekonomike.
Me këtë, milicia kontrollon një nga hyrjet kryesore në ngushticën Bab al-Mandab, në skajin jugor të Detit të Kuq, një rrugë detare me rëndësi të madhe për tregtinë ndërkombëtare. Sipas disa raportimeve të një televizioni të mbështetur nga Irani dhe i lidhur me Huthit, Arabia Saudite ka ndërhyrë në konflikt dhe të premten në mesditë ka goditur me bombardime aeroportin e qytetit Mokka.
Ngushtica Bab al-Mandab konsiderohet si ndër nga rrugët detare më të rëndësishme në botë. Për Arabinë Saudite, kjo rrugë përmes Detit të Kuq ka rëndësi të veçantë si alternativë për eksportin e naftës, pasi Ngushtica e Hormuzit është në masë të madhe e bllokuar për shkak të konfliktit mes Shteteve të Bashkuara dhe Iranit.
Kërcënimi për bllokimin e hyrjes në Detin e Kuq
Nga Mokka, rebelët Huthi mund të sulmojnë ose pengojnë anijet tregtare dhe mjetet e tjera lundruese në Detin e Kuq edhe më lehtë dhe më saktë se më parë.
Gjatë viteve të fundit, Huthit kanë sulmuar vazhdimisht anije në këtë zonë, duke fundosur një pjesë të tyre ose duke i marrë nën kontroll. Kontrolli i Mokkës ua rrit më tej aftësinë për të kërcënuar një nga arteriet më të rëndësishme të tregtisë detare ndërkombëtare.
Aktualisht ata po avancojnë sërish në terren. Kanë marrë nën kontroll qytetin portual strategjik Mokka. Fotografi nga Hamza Ali / IMAGO
I dërguari i posaçëm i OKB-së për Jemenin, Hans Grundberg, paralajmëroi së fundmi Këshillin e Sigurimit të OKB-së për një “fazë të re dhe më të rrezikshme” të luftës në Jemen. Sipas tij, marrja nën kontroll e qytetit Mokka nga rebelët Huthi u jep atyre një prani të drejtpërdrejtë në hyrjet e ngushticës Bab al-Mandab.
Kjo ngre shqetësime serioze për lirinë e lundrimit në një nga rrugët ujore më të rëndësishme në botë, Detin e Kuq. “Kontrolli i Mokkës nga Huthit krijon një prani të drejtpërdrejtë në qasjet drejt ngushticës Bab al-Mandab. Kjo ngjall shqetësime serioze lidhur me lirinë e lundrimit në një nga arteriet më të rëndësishme të transportit detar global”, theksoi Grundberg para Këshillit të Sigurimit.
Trump refuzon kërkesën saudite për luftën në Jemen
Princi saudit i kurorës, Mohammed bin Salman, sipas një raporti mediatik, i ka kërkuar presidentit amerikan Donald Trump që të urdhërojë sulme ushtarake kundër rebelëve Huthi në Jemen, por pa sukses. Sipas portalit të lajmeve Axios, i cili citon dy zyrtarë të administratës amerikane, princi i kurorës telefonoi me Trumpin dy herë të enjten në SHBA dhe i kërkoi që të ndërmerrte sulme kundër milicisë Huthi.
Megjithatë, Trump e refuzoi këtë kërkesë. Sipas të njëjtave burime, administrata amerikane aktualisht nuk synon të ndërhyjë drejtpërdrejt ushtarakisht kundër Huthive dhe dëshiron të përqendrohet te konflikti me Iranin. Deri tani nuk ka pasur asnjë reagim zyrtar nga Shtetet e Bashkuara apo Arabia Saudite lidhur me raportimin e portalit Axios.
Sipas njoftimeve, Shtetet e Bashkuara janë të shqetësuara për përshkallëzimin e ri të konfliktit në Jemen dhe synojnë ta zgjerojnë mbështetjen e tyre për Arabinë Saudite. Megjithatë, ato duan të shmangin një përfshirje të drejtpërdrejtë ushtarake.
Zyrtarë amerikanë thuhet se u kanë bërë të ditur autoriteteve saudite gjatë javëve të fundit se presidenti Donald Trump dëshiron ta përqendrojë vëmendjen te Irani dhe te garantimi i sigurisë në Ngushticën e Hormuzit, duke shmangur hapjen e një fronti tjetër ushtarak. “ShBA-ja është e fokusuar në mbrojtjen e interesave tona kryesore të sigurisë kombëtare, siç është garantimi i lirisë së lundrimit në Detin e Kuq”, deklaroi një nga zyrtarët amerikanë, i cituar nga portali i lajmeve Axios.
Sipas tij, synimi është që partnerët rajonalë të Shteteve të Bashkuara të vendosen në pozicionin që “të marrin rolin udhëheqës në përballimin dhe zgjidhjen e sfidave të sigurisë në rajon”.
DW
