OKB-ja ka dhënë alarmin për krizën klimatike, pasi qëllimi për të kufizuar rritjen e temperaturës globale në 1.5 gradë Celsius është në “prag të kolapsit”. Sekretari i Përgjithshëm i OKB-së, Antonio Guterres, dje nuk e fshehu shqetësimin e tij për objektivin që rrezikon të shembet dhe shqetësimet për kufizimin e rritjes së temperaturës globale në 1.5° Celsius krahasuar me epokën para-industriale, duke deklaruar se planet e reja kombëtare për të kufizuar emetimet e gazrave serrë, të cilat priten në kuadrin e COP30, nuk do të jenë në lartësinë e situatës.
“Mendoj se fakti që ky objektiv është në prag të kolapsit është një arsye shtesë, në këtë moment të veçantë, për të ushtruar të gjithë presionin e mundshëm për të siguruar NDC (kontribute të përcaktuara në nivel kombëtar) më vendimtare”, të cilat do të jenë “të pranueshme”, tha z. Guterres gjatë një interviste me Agence France-Presse.
Objektivat klimatike të vendeve që nënshkruan Marrëveshjen e Parisit për vitin 2035, të njohura si angazhime të reduktimit të përcaktuara në nivel kombëtar (NDC), fillimisht pritej të shpalleshin muaj më parë. Por tensionet gjeopolitike dhe konfliktet tregtare e kanë ngadalësuar procesin. Ndërsa kanë mbetur më pak se dy muaj deri në COP30 në Brazil, njoftimi i planeve të reja të dhjetëra shteteve është vonuar, veçanërisht ato të Kinës dhe Bashkimit Evropian, fuqi që konsiderohen se luajnë një rol kyç në të ardhmen e diplomacisë klimatike.
OKB-ja shpreson që takimi për klimën, i bashkëkryesuar të mërkurën e ardhshme (24 shtator) nga Antonio Guterres dhe Presidenti brazilian Luiz Inácio Lula da Silva, do t’i japë një vrull të ri projektit.
“Ne absolutisht kemi nevojë që vendet të paraqesin (…) plane veprimi për klimën, të cilat janë plotësisht në përputhje me objektivin prej 1.5° Celsius, të cilat do të mbulojnë të gjithë ekonominë e tyre dhe të gjitha emetimet e gazrave serrë”, theksoi shefi i OKB-së.
“Jam i shqetësuar për mundësinë që pas të gjitha përpjekjeve që janë bërë, ne do të marrim një sërë NDC-sh që nuk do të jenë në lartësinë e rrethanave (për arritjen e) këtij qëllimi. Nuk ka arsye “për panik”, por nëse NDC-të nuk i plotësojnë nevojat, duhet të ushtrohet sa më shumë presion që të jetë e mundur për t’i korrigjuar ato sa më shpejt të jetë e mundur”, vlerësoi ai.
Çfarë thonë klimatologët?
Kufizimi i ngrohjes globale në 1.5° Celsius krahasuar me epokën para-industriale (1850-1900) është qëllimi më ambicioz i Marrëveshjes së Parisit.
Por shumë shkencëtarë të klimës pajtohen se ky prag ka të ngjarë të tejkalohet para fundit të dekadës aktuale, pasi njerëzimi vazhdon të djegë gjithnjë e më shumë naftë, gaz dhe qymyr. Klima është tashmë mesatarisht 1.4°C më e ngrohtë sot, sipas Observatorit Evropian të Kopernikut.
Shkencëtarët theksojnë rëndësinë e kufizimit sa më të madh të rritjes së temperaturës globale: çdo decimal shtesë rrit më tej rreziqet, duke sjellë, ndër të tjera, valë të nxehti, të cilat paraqesin një kërcënim për shkatërrimin e formave të panumërta të jetës detare.
Kufizimi i rritjes së temperaturës globale në 1.5°C në vend të 2°C do të kufizonte pasojat më shkatërruese të fenomenit, sipas Panelit Ndërqeveritar të Kombeve të Bashkuara për Ndryshimet Klimatike (IPCC). Sipas OKB-së, viti 2024 ishte viti më i ngrohtë i regjistruar ndonjëherë, në kulmin e një dekade me “temperatura rekord”.
j.l./ dita
