Sfida e unitetit të NATO-s

Nga Bahri Cani

Kancelari gjerman Friedrich Merz mendon se Kremlini duhet ta kuptojë gradualisht se Rusia nuk do të arrijë të fitojë këtë luftë dhe as të realizojë objektivat e saj ushtarake.

Gjermania ka luajtur një rol udhëheqës në vendimin që Ukraina të marrë 140 miliardë euro mbështetje në dy vitet e ardhshme. Berlini ka rritur ndjeshëm investimet në mbrojtje, madje duke shkuar përtej kërkesave të presidentit amerikan Donald Trump.

“Ne nuk po e bëjmë këtë sakrificë për t’i bërë qejfin dikujt. E bëjmë sepse është e nevojshme për mbrojtjen dhe sigurinë tonë. Rusia mbetet një kërcënim serioz dhe çdo ditë teston vendosmërinë tonë”, tha Merz në Ankara.

Zelensky kërkon sërish anëtarësimin në NATO

Në Ankara u takuan edhe Sekretari i Përgjithshëm i NATO-s, Mark Rutte, dhe Presidenti ukrainas Volodymyr Zelensky. Rutte vlerësoi sulmet ukrainase kundër infrastrukturës energjetike dhe ushtarake ruse, duke i cilësuar ato si të suksesshme. Ndërsa Zelensky falënderoi aleatët për mbështetjen e vazhdueshme, por ngriti hapur çështjen e anëtarësimit të Ukrainës në NATO.

“A besoni vërtet se është e drejtë të lihet jashtë NATO-s një vend dhe një popull me një kapacitet të tillë mbrojtës?”, pyeti ai. Me këtë deklaratë, Presidenti ukrainas bëri të qartë se Kievi vazhdon të kërkojë anëtarësim të plotë në Aleancë.

Megjithatë, kërkesa mbetet e vështirë për t’u realizuar.

Trump kritikon aleatët

Merz shprehu dëshirën që samiti të krijojë një “frymë të Ankarasë”, por Presidenti amerikan Donald Trump dha sinjale krejt të tjera. Trump mbërriti në Ankara para Kancelarit dhe u prit personalisht nga Presidenti turk Recep Tayyip Erdoğan me nderime shtetërore. Megjithatë, ai nuk kurseu kritikat ndaj aleatëve të NATO-s.

Presidenti amerikan tha se ishte i zhgënjyer nga Aleanca dhe shtoi se, po të mos ishte Erdoğan mik dhe mikpritës i samitit, ndoshta as nuk do të kishte marrë pjesë fare.

Sipas Trump, vendet e NATO-s nuk e mbështetën SHBA-në gjatë konfliktit me Iranin.

“I vura paksa në provë. Ne i ndihmojmë ata, por nuk jam i sigurt nëse ata do të ishin aty për ne. Italia na refuzoi, Gjermania na refuzoi dhe Franca na refuzoi. Kjo është në rregull, por pse të shpenzojmë qindra miliarda dollarë nëse ata nuk janë aty për ne? Ne kemi qenë gjithmonë aty për ta”, deklaroi Trump.

“Armëpushimi me Iranin ka marrë fund”

Presidenti iSHBA-së tha gjithashtu, se është “humbje kohe” të merresh me Teheranin, pasi SHBA-ja goditi dhjetëra objektiva iraniane gjatë natës dhe gjatë së mërkurës.

Irani u kundërpërgjigj duke goditur objektiva amerikane në Kuvajt dhe Bahrein.

Sulmet amerikane erdhën pasi Irani raportohet se kishte qëlluar ndaj tri anijeve në Ngushticën e Hormuzit.

Sipas CENTCOM-it, sulmet synojnë të dobësojnë aftësinë e Iranit për të kërcënuar lirinë e lundrimit në Ngushticën e Hormuzit. “Shtetet e Bashkuara po e mbajnë Iranin përgjegjës për agresionin e fundit të pajustifikuar kundër transportit tregtar dhe ekuipazheve civile që po lundrojnë lirshëm në një rrugë ujore ndërkombëtare jetike,” shkroi Komanda Qendrore Amerikane në platformën X.

Pakistani, i cili ndërmjetësoi armëpushimin e brishtë mes dy vendeve, bëri të mërkurën në mbrëmje thirrje që “të gjitha palët të tregojnë vetëpërmbajtje”.

Kurse Teherani deklaroi se do ta mbyllë plotësisht Ngushticën e Hormuzit nëse SHBA-ja zbaton kërcënimet e saj.

“I goditëm shumë fort mbrëmë,” tha Trump kur u pyet për fundin e armëpushimit, në samitin e NATO-s. “Me shumë gjasa do t’i godasim fort përsëri sonte.” Ai shtoi se: “Ata po sillen shumë keq”.

Kryetari i Parlamentit iranian, Mohammad Bagher Qalibaf, shkroi në platformën X: “Epoka e presionit dhe shantazhit ka marrë fund. Kjo nuk çon askund. Ne nuk dorëzohemi.”

Sfida e unitetit të NATO-s

Samiti në Ankara zhvillohet në një kohë kur NATO përballet me sfidën e madhe të ruajtjes së unitetit të brendshëm.

Pyetja kryesore që dominon takimin është: kush është i gatshëm të qëndrojë pranë kujt brenda një aleance që synon të mbrohet nga kundërshtarët e saj, por që njëkohësisht duhet të ruajë kohezionin e brendshëm?

Pikërisht kësaj pyetjeje pritet t’i japë përgjigje “fryma e Ankarasë”, të cilën liderët po përpiqen ta gjejnë në këtë samit të rëndësishëm të NATO-s.

—

Bahri Cani është korrespodent i seksionit shqip të rrjetit Deutsche Welle. Në artikull janë përdorur raportime bazuar në Reuters, AP, afp