A do i japë shteti prodhimin e armëve me koncesion? Çfarë thotë projekti

Një projektligj ka në objekt krijimin e një shoqërie shtetërore për prodhimin, demilitarizimin dhe tregtimin e armëve, municioneve, pajisjeve dhe teknologjive ushtarake parashikon gjithashtu se kjo e fundit mund të hyjë në marrëdhënie me të tretë që mund të jetë ose bashkim operatorësh pse partneritet publik privat.

Shoqëria që në këtë rast sipas projektligjit është emërtuar “Kayo” sh.a. në nenin 10 të saj nënvizon “marrëdhëniet me palët e treta” duke dhënë disa specifika rast pas rasti.

Kështu sipas pikës 1 të këtij neni shoqëria ka të drejtë të hyjë në marrëdhënie me palët e treta, subjekte shtetërore ose private, vendase apo të huaja në të gjitha fazat e zhvillimit të veprimtarisë së saj, në përputhje me kriteret dhe procedurat e caktuara me këtë ligj.

Në vijim kjo shoqëri vetë ose me kërkesë të palëve të treta bashkëpunon me subjekte private nëpërmjet pjesëmarrjes në bashkim operatorësh ekonomikë ose në partneritet publik privat, si dhe nëpërmjet marrëveshjeve të ndryshme kontraktore të lejuara nga legjislacioni civil dhe tregtar.

“Kushtet e bashkëpunimit të Shoqërisë me subjekte private, miratohen rast pas rasti me vendim të Këshillit të Ministrave, sipas propozimit të Shoqërisë, nëpërmjet ministrit përgjegjës për mbrojtjen. Pas këtij miratimi, Shoqëria vijon procedurat sipas pikave 4, 5 dhe 6 të këtij neni. Në rastet kur Shoqëria kërkon partneritet, procedurat e përzgjedhjes së bashkëpunëtorit privat janë procedura konkurruese, të zhvilluara nga Shoqëria, në përputhje me parimet e transparencës, proporcionalitetit, efikasitetit, ruajtjes së informacionit të klasifikuar, përfitueshmërisë, fizibilitetit ekonomik dhe tregtar të projekteve, trajtimit të barabartë, reciprocitetit dhe të sigurisë ligjore, sipas përcaktimeve në këtë ligj dhe akteve të brendshme rregullatore të Shoqërisë”, thuhet në nenin 10.

Projektligji nënvizon se në rastet kur Shoqërisë i paraqiten kërkesa për bashkëpunim nga palë të tjera shtetërore ose private, Këshilli Mbikëqyrës autorizon drejtorin ekzekutiv të ngrejë grupin e negocimit të ofertës, i cili ngarkohet për vlerësimin dhe negocimin e kërkesës së paraqitur, në përputhje me strategjinë e zhvillimit të Shoqërisë. Raporti i grupit të negocimit i paraqitet Këshillit Mbikëqyrës të Shoqërisë, i cili miraton ose jo bashkëpunimin në rastin konkret.

“Në rastet kur bashkëpunimi lidhet me interesat e shtetit në fushën e sigurisë dhe mbrojtjes, të evidentuara në dokumentet strategjike, si dhe në rastet kur ky bashkëpunim konsiderohet interes thelbësor i shtetit nga Komiteti Ndërministror i Sigurisë dhe Mbrojtjes, Shoqëria mund të përzgjedhë drejtpërdrejt një subjekt publik apo privat me të cilin do të krijojë partneritet.

Në këto raste, Këshilli Mbikëqyrës autorizon drejtorin ekzekutiv të urdhërojë ngritjen e grupit të negocimit, i cili, në përputhje me vendimin e Komitetit Ndërministror të Sigurisë dhe Mbrojtjes, vlerëson subjektin me të cilin negocion në mënyrë të drejtpërdrejtë. Raporti i grupit të negocimit miratohet nga Këshilli Mbikëqyrës”, thuhet në pikën 6 të nenit 10.

I njëjti parashikon se në përzgjedhjen e subjektit privat me të cilin krijon partneritet në prodhim dhe tregtim të armëve dhe teknologjive ushtarake, Shoqëria sigurohet, sipas rastit, që:

a) subjekti përmbush kriteret e nevojshme për pajisjen me leje dhe licenca për prodhimin dhe tregtimin e armëve dhe teknologjive ushtarake, duke përfshirë sigurinë e objekteve, kapacitetin teknik, operacional dhe financiar;

b) subjekti garanton zbatimin e standardeve të sigurisë dhe kontrollit të armëve dhe teknologjive ushtarake, në të gjitha fazat e prodhimit dhe tregtimit, duke përfshirë ruajtjen, transportin dhe transferimin e tyre;

c) subjekti garanton raportim të veprimtarisë së tij, në përputhje me standardet vendore dhe ndërkombëtare të sigurisë dhe kontrollit të armëve dhe teknologjive ushtarake;

ç) subjekti garanton respektimin e konfidencialitetit të të dhënave në veprimtaritë e Shoqërisë;

d) subjekti plotëson kriteret e besueshmërisë, pastërtisë së figurës dhe reputacionit në sektorin e prodhimit dhe tregtimit të armëve dhe teknologjive ushtarake.

9.Në rastet e partneritetit, në funksion të garantimit të interesave të saj, Shoqëria, pavarësisht pjesëmarrjes në këto subjekte, ushtron të drejtën e vetos për çështjet, si më poshtë vijon:

a) ndryshim statuti;

b) zmadhim apo zvogëlim kapitali;

c) shpërndarje fitimi;

ç) riorganizim dhe prishje të shoqërisë;

d) përfshirjen e aksionarëve të tjerë.

“Në partneritet e krijuara, Shoqëria ka detyrimin të garantojë sigurimin e përmbushjes së kërkesave ligjore, parandalimin e keqpërdorimeve të mundshme të armëve, municioneve, pajisjeve dhe teknologjive ushtarake, si dhe ndalimin e konkurrencës së paligjshme brenda territorit të Republikës së Shqipërisë, duke ushtruar të drejtën e vetos në vendimmarrje.

Në rastet kur Shoqëria hyn në partneritet me subjekte të tjera, me qëllim garantimin e sigurisë juridike të pronës së paluajtshme shtetërore të kaluar te Shoqëria, përveç se me miratim të Këshillit të Ministrave, ndalohet transferimi nëpërmjet shitjes, si dhe lënia e saj si garanci, kolateral, peng apo hipotekë”, thuhet në nenin 10.