Nga Dorin Xhima
Mbretëria e Bashkuar ka vendosur zyrtarisht të heqë dorë nga projekti i madh për nxjerrjen nga fundi i detit të anijes historike ushtarake HMS Sussex.
Vendimi vjen pas shqetësimeve diplomatike se operacionet e kërkimit rrezikonin të rindiznin tensionet me Spanjën mbi sovranitetin e ujërave detare rreth Gjibraltarit.
Anija luftarake britanike HMS Sussex u mbyt gjatë një stuhie të fuqishme në vitin 1694 në Ngushticën e Gjibraltarit.
Në bordin e saj ndodhej një nga thesaret më të mëdha të dokumentuara në historinë detare: përafërsisht 10 ton monedha ari, të cilat Mbreti Uilliam III i Anglisë po ia dërgonte Mbretit të Savojës për të siguruar aleancën e tij kundër Francës gjatë Luftës Nëntëvjeçare. Sot, vlera e këtij thesari numizmatik dhe historik llogaritet në disa qindra miliona deri në miliarda euro.
Konflikti për ujërat e Gjibraltarit
Pavarësisht interesit të madh financiar dhe historik, autoritetet britanike kanë zgjedhur rrugën e kujdesit diplomatik. Zona ku pushon relikti i anijes mbivendoset me ujërat ku si Mbretëria e Bashkuar, ashtu edhe Spanja, pretendojnë juridiksion territorial.
Sipas raportimeve të gazetës britanike The Telegraph, Londra zyrtare ka preferuar të unaza-stakojë operacionin për të mos cenuar bisedimet e ndjeshme pas-Brexit me Madridin dhe Bashkimin Evropian lidhur me statusin dhe lëvizjen e lirë në kufirin e Gjibraltarit.
Një historik i gjatë mosmarrëveshjesh
Kjo nuk është hera e parë që HMS Sussex bëhet mollë sheri mes dy vendeve:
Viti 1694: Anija mbytet gjatë stuhisë bashkë me ngarkesën e çmuar prej 10 tonësh ar.
Vitet 2002–2006: Mbretëria e Bashkuar nënshkroi një marrëveshje me kompaninë kërkimore amerikane Odyssey Marine Exploration për gjetjen e anijes.
Viti 2007: Operacionet u bllokuan me urdhër të qeverisë spanjolle, e cila ndaloi anijet e kërkimit duke pretenduar shkelje të ujërave territoriale të Spanjës.
Sot: Mbretëria e Bashkuar pezullon përfundimisht planet, duke e lënë thesarin përgjithmonë në fundin e detit deri në një marrëveshje të ardhshme politike.
DITA
