Çfarë mendojnë majtas-djathtas në SHBA për revoltën në Tiranë, NYT: Protestuesit shpërfillin teoritë, janë aty kundër korrupsionit

Pjesë nga shkrimi i New York Times

Për amerikanët e majtë, shqiptarët po i rezistojnë korrupsionit të familjes Trump dhe asaj që njihet si lakmia pafund e miliarderëve grabitqarë.

Për amerikanët teoricienë të konspiracionit në të djathtë shqiptarët po protestojnë kundër Izraelit dhe planeve të supozuara për atë që e quajnë një “ishull të ri Epstein” në brigjet jugore të Shqipërisë.

Megjithatë, shqiptarët që marrin pjesë në protesta nuk duan t’ia dinë as për të parët, as për të dytët.

“Askush këtu nuk po proteston as kundër Trumpit, as kundër Izraelit”, tha Elis Kodra, 33 vjeç, i cili mori pjesë me të dashurën e tij në tubimin me dhjetëra mijëra njerëz përballë zyrës së kryeministrit të Shqipërisë, Edi Rama.

“Po protestojmë kundër çdo gjëje tjetër”, shtoi ai, duke u ankuar se Shqipëria është qeverisur që nga rënia e komunizmit 35 vjet më parë nga të njëjtët politikanë egoistë që ndërrojnë poste me rotacion, u japin kontrata shtetërore miqve të tyre në biznes dhe i kushtojnë pak vëmendje ankesave ekonomike dhe problemeve të qytetarëve të zakonshëm.

Protestat filluan pasi një video që qarkulloi në internet tregonte roje sigurie më 30 maj duke zvarritur një burrë që ishte bashkuar me disa dhjetëra banorë protestues dhe aktivistë mjedisorë në një plazh në jug të Shqipërisë, ku zoti Kushner dëshiron të jetë pjesë e një projekti të propozuar për hotel dhe resort luksoz.

Ata ishin mbledhur për të protestuar kundër shfaqjes së papritur të një gardhi metalik me tela me gjemba në plazh, i cili ndodhet në një zonë të përcaktuar si “peizazh i mbrojtur”, pranë fshatit Zvërnec.

Kjo zonë dhe një ishull kryesisht i pabanuar aty pranë, Sazani, janë të dyja pjesë e planit të propozuar të zhvillimit. Sazan Real Estate Development LLC, kompania e lidhur me z. Kushner që po mbikëqyr projektin.

Ata thanë se rojet që kishin keqtrajtuar protestuesin ishin të punësuar nga një kontraktor sigurie i palës së tretë. “Incidenti”, tha kompania, “ishte shqetësues dhe nuk pasqyron standardet që presim në lidhje me projektin”. 

Qeveria u përpoq të qetësonte zemërimin e publikut duke anuluar licencat e dy kompanive private të sigurisë të përfshira në përleshjen në plazh, duke shkarkuar shefin e policisë lokale dhe duke urdhëruar çmontimin e gardhit.

Por, protestat vazhduan, duke e shndërruar bulevardin qendror të Tiranës në mbushje të përnatshme me të rinj e të moshuar, duke nisur atë që është quajtur “revolucioni i flamingove” i Shqipërisë, një referencë për jetën e shpendëve unikë të zonës së mbrojtur. 

Çdo natë shpaloset një banderolë e madhe në anglisht që shkruan: “Shqipëria nuk është në shitje”.

Z. Rama tha në një intervistë se u takua në janar në Tiranë me Ivanka Trump, e cila është e martuar me z. Kushner, dhe një ekip arkitektësh shoqërues të përfshirë në projektin e propozuar.

Por ai këmbënguli se nuk ishin nënshkruar kontrata dhe as nuk ishin lëshuar leje ndërtimi. Ishulli në qendër të projektit, tha ai, nuk është shitur, as nuk do shitet. 

Pretendimet se ndërtimi ka filluar tashmë, tha ai, janë pjesë e një “uragani histerie dixhitale”, megjithëse pranoi se kishte pasur disa “përgatitje të vendit”, duke përfshirë shtrimin e një rruge për mjetet e rënda përmes pyllit.

Disa protestues kanë valëvitur pankarta në anglisht kundër z. Kushner dhe znj. Trump, por objektivat kryesore të zemërimit masiv janë z. Rama, 61 vjeç, i cili ka qenë në politikë brenda dhe jashtë qeverisë që nga viti 1998, dhe një ish-kryeministër, plot 81 vjeç, i quajtur Sali Berisha, i cili kryeson partinë kryesore të opozitës.

Protestuesit brohorasin “Rama në burg, Berisha në burg”.

Z. Rama, i cili siguroi një mandat të katërt si kryeministër vitin e kaluar thotë se shqiptarët po përdoren si “mish për top” në “një luftë në Shtetet e Bashkuara dhe Evropë kundër Trump”.

Sipas tij, ka pretendime të ekzagjeruara rreth numrit të protestuesve, dezinformim rreth qëllimeve të tyre, raportime të rreme për përleshjet e tyre të dhunshme, etj.

Këto tregojnë se “demokracitë po kryejnë vetëvrasje” duke “lejuar që ky helm dhe ky infeksion t’ua gërryejë plotësisht trupat” – thotë ai.

«Demokracia pa të vërtetën nuk është më demokraci», shton më pas.

Por, vetë qeveria i është përveshur edhe vetë përleshjes online me pretendimet se Irani ka nxitur protestat për t’u hakmarrë ndaj Shqipërisë për strehimin e një grupi opozitar iranian, Mujahedeen Khalq .

Zyrtarët shpërndajnë zëra gjithashtu se edhe Greqia fqinje, e etur për të shmangur konkurrencën nga Shqipëria, i ka nxitur dhe madje i ka financuar protestuesit.

Protestuesit në Tiranë kanë frymëzuar ndërkohë progresistët amerikanë. Senatori Bernie Sanders i përshëndeti ata në X si pararojë të rezistencës kundër “oligarkisë globale”, duke shkruar se Shqipëria ishte ngritur kundër një “resorti luksoz katastrofik për mjedisin, të planifikuar nga dhëndri i Trump, Jared Kushner, dhe partnerët e tij miliarderë nga Katari”.

Rachel Maddow, prezantuesja liberale e lajmeve në televizion, përshëndeti “protestat e mëdha kundër korrupsionit të Donald Trump dhe familjes së tij”.

Disa në të djathtën amerikane kanë gjetur gjithashtu inkurajim nga demonstratat në Shqipëri.

Alex Jones, teoricieni i konspiracionit i krahut të djathtë, i lavdëroi protestuesit për përpjekjen për të marrë tokën e tyre “nga Izraeli, Kushner, Rothschildët dhe Ivanka Trump”, duke pretenduar se Shqipëria “po hyn në luftë civile” me “bombardime dhe sulme me mitralozë”. Asnjë nga këto nuk është e vërtetë. Videot e filmuara vite më parë gjatë trazirave në Tiranë janë paraqitur në internet ditët e fundit si dhunë e shkaktuar nga tërbimi i shqiptarëve kundër zotit Trump dhe familjes së tij.

Baki Goxhaj, 41 vjeç, një aktivist pro-palestinez në Vlorë, qytetin bregdetar pranë projektit të propozuar të zotit Kushner, udhëton çdo ditë për në Tiranë për t’u bashkuar me protestat me gruan e tij.

Ai tha se u kishte thënë të tjerëve: “Mos bërtisni, ‘Poshtë hebrenjtë'”.

Lëvizja protestuese, tha ai, “nuk është kundër Trumpit ose kundër hebrenjve”, duke shtuar, “Është kundër qeverisë sonë shumë të korruptuar”.

Gentian Mocka, 56 vjeç, tha se familja e tij kishte luftuar për dekada në gjykata për të rimarrë mbi 91 hektarë tokë të konfiskuar nga qeveria komuniste. Prona, e cila ai tha se më vonë u fitua me mashtrim nga një avokat vendas që punonte për Artur Shehun , një shqiptar që jetonte në Miami, është pjesë e një parcele toke të shitur partnerëve të z. Kushner nga Katari në projektin e resortit luksoz.

Agjencia e antikorrupsionit në Shqipëri, Struktura Speciale Kundër Korrupsionit dhe Krimit të Organizuar, javën e kaluar lëshoi ​​një urdhër arresti për z. Shehu, një shtetas amerikan i natyralizuar, duke e akuzuar atë për blerje toke dhe përdorim të projekteve të ndërtimit në Shqipëri për të pastruar para për trafikantët e drogës.

Të ardhurat nga shitja e tokës së tij te katarianët janë ngrirë, tha kryeministri Rama, por shitja ende qëndron në fuqi.

Z. Shehu nuk iu përgjigj mesazheve që kërkonin koment. Ai më parë i kishte quajtur akuzat për takime me trafikantët e drogës “lajme të rreme” dhe kishte thënë se kishte rregulluar shitjen e tokës te z. Kushner dhe investitorët përmes një ndërmjetësi të paidentifikuar.

Z. Mocka tha se nëse do të arrinte ta merrte tokën e tij mbrapsht, do ta shiste me kënaqësi për projektin e z. Kushner. “E gjithë familja dëshiron ta shesë dhe thjesht dëshiron që e gjithë kjo punë të mbarojë”, tha ai.

Z. Rama tha se protestuesit ishin të lirë të mblidheshin paqësisht jashtë zyrës së tij, duke shtuar, “Shqipëria nuk është diktaturë”. Por ai këmbënguli se ata nuk do ta ndalojnë dot sipas tij projektin e resortit të z. Kushner.