Nëse planet e mirëfillta zhvillimore nuk do zëvendësoheshin me aksione

Ngs Edona Llukaçaj

Botuar në DITA

Një prej nocioneve më pak të këndshme për veshin e shqiptarëve dhe më pak të vlefshme për jetën e tyre në këtë vend, besoj, janë aksionet. Sistemi komunist, edhe prej ideologjisë në të cilën bazohet, kishte një lidhje të ngushtë me aksionet. Si dihet rëndom, herë studentët, herë fraksione të tjera të komunitetit dërgoheshin në katër anët e vendit, si grupe vullnetare me hir a me pahir, për të kontribuar si fuqi punëtore në ndërtimin e veprave të caktuara.

Aksionistët punonin edhe në bujqësi; me aksion pastrohej edhe territori. Me fjalë të tjera, “aksioni” ishte pjesë e pandarë e ndërtimit të komunizmit. Pa dashur të hedh baltë mbi punën e vyer të shqiptarëve për vendin e vet por edhe pa idealizuar e idilizuar një sistem që u vetëshkatërrua apo e hodhëm dekada më parë, vihet re se marrëdhënia e neopolitikës me nocionin e “aksionit”, në dekadat postkomuniste, ka qenë e fortë.

Padyshim, nuk bëhet më fjalë për punë krahu me kapele ‘handmade’ gazetash. Nuk po i referohem as aksioneve policore të caktuara apo mobilizimeve përballë fatkeqësive, si tërmeti a pandemia, që, domosdo, kërkojnë vëmendje të shtuar.

Por në mungesë të politikave të mirëfillta, strategjike e të mirëmenduara, në Shqipëri “aksioni” vazhdon të jetë sinonim i çdo nisme apo orvatjeje për të bërë diçka dhe, shpesh, ndërmerret sa për të kaluar radhën.

Tragjedia në Potam të Himarës, një prej ngjarjeve më të dhimbshme të verës, ishte rezultati i padëshiruar i kësaj qasjeje në çdo hallkë të saj. Sa viktimë e papërgjegjshmërisë individuale, 7-vjeçarja ishte edhe kurbani jo i parë i paaftësisë për të implementuar në terren politika e ligje në kohë dhe me vend. Humbja e pashlyer e një jete, si dhe pasojat e tjetërllojshme të çmendurisë mund të ishin shmangur.

Nëse nevojat bazë për të pasur turizëm, përfshi sigurinë, pastërtinë, transportin dhe çmimet, nuk do kujtoheshim t’i adresonim “me aksion”, në mes të sezonit, mund ta kishim edhe sezonin e mbarë. Fjala bie, nuk do ngelnin mbi 200 turistë të bllokuar në Koman post-vdekjes së pushueses së mitur në Potam, se autoritetet iu përgjigjen tragjedisë me bllokim (për verifikim) ndaj mjeteve lundruese në mbarë vendin.

Po ashtu, po të kishin filluar përgatitjet kur ishte koha, nuk do kishte të tjerë të mbytur, në plazhe që, më pas, “me aksion” ad hoc janë pajisur me roje plazhi, shumica ndoshta të aftë veçse të rrinë mbi ujë.

Po të kishte plane afatgjata, nuk do përmbysej traileri me grurin e dërguar vëllazërisht me përparësi se qëlloi e ra 45 minuta shi; nuk do bëhej lajm se një bashki arrinte të mblidhte plehrat në kohë, d.m. th. pa u kalbur dhe kundërmuar lëkurat e bostanit.

Autoriteti Kombëtar i Ushqimit (AKU) nuk do ndërmerrte aksione me inspektime derë më derë, për të parë nëse frigoriferët ftohin apo akulli bëhet me ujë të pijshëm, pasi helmimet bëhen fenomen në masë. Nuk do hiqte nga raftet e markteve një produkt të caktuar – së fundmi një markë patatinash – pasi ishte tregtuar për muaj të tërë. Atë produkt nuk duhej ta lejonte ndopak.

Si nuk duhej të lejohej hyrja në kufi e miellit pa standarte, në vend që me aksion të vlerësohej furrë më furrë, cilësia e bukës. Pensionistët e shtresat në nevojë, si pjesa e shoqërisë më e ngulur në Shqipëri, mund të thonin “plasa” nga vapa, jo nga halli.

Nuk do prisnin ndonjë tjetër problem global me gishta të kryqëzuar, se ndoshta po i takon ndonjë kacidhe më shumë, pasi autoritet të fillojnë ndonjë aksion për t’i bërë ballë ndikimit. Nuk do mprehnin lapsin të bënin llogari nëse varfëria e tyre është mjaftueshëm ekstreme sa për t’iu dhënë ajo shuma qesharake që aksioni i rastit premton.

Nuk do vuhej kështu dhe do iknim më pak, nëse planet e mirëfillta zhvillimore nuk do liheshin pasdore për t’u zëvendësuar me palo aksione që nuk sigurojnë asgjë afatgjatë.