Ushqimi nuk është i sigurt. Nëpërmjet marrjes tij ne marrim lëndë ushqyese, substanca thelbësore që trupi ynë nuk mund t’i prodhojë dhe që janë thelbësore për të ruajtur shëndetin. Ato që gjenden në sasi më të madhe quhen makronutrientë (karbohidratet, proteinat dhe lipidet). Nga ana tjetër, ato që përbëjnë një pjesë të vogël quhen mikronutrientë (vitamina dhe minerale). Prandaj, gjëja e parë është të dimë se cilat janë lëndët ushqyese dhe si mund të marrim energjinë që do të na bëjë të punojmë, thotë Fondacioni Spanjoll i Ushqyerjes (FEN). Dhe, bazuar në këto njohuri, ne do të studiojmë përbërjen e ushqimit. Objektivi: t’i kombinojmë ato siç duhet sipas nevojave tona ushqyese. Me fjalë të tjera, që ne të mos lëmë asnjë lëndë ushqyese në tubacion.
Llojet e vitaminave
Vitaminat janë mikronutrientë të domosdoshëm, përveç funksioneve të tjera, që të bëhet i mundur shndërrimi i ushqimit në energji dhe në strukturat e trupit. Sipas nutricionistëve, shumica e vitaminave janë pararendës të koenzimës dhe mekanizmi i veprimit të tyre qëndron, në thelb, në rregullimin enzimatik të metabolizmit. Për shkak të vetive të tyre fizike, ato klasifikohen në dy: të tretshme në ujë (B1 ose tiaminë, B2 ose riboflavin, ekuivalentët e niacinës, acid folik ose B6); dhe të tretshme në yndyrë (vitamina A, D, E dhe K).
Prodhoni kolagjen dhe ruani sistemin imunitar
Një nga më të njohurat është vitamina C. Është një lëndë ushqyese e tretshme në ujë që gjendet në disa ushqime dhe ka implikime të rëndësishme për funksionimin e trupit tonë. Për shembull, si prodhues i kolagjenit. Sipas Institutit Kombëtar të Shëndetit (NIH), trupi ka nevojë për vitaminë C për të prodhuar kolagjenin, një proteinë e nevojshme për shërimin e plagëve, forcën e kockave dhe mirëmbajtjen e tendinave dhe lëkurës. Kjo shpjegon pse shumë produkte kozmetike për kujdesin e fytyrës përfshijnë komponime të këtij lloji. Nuk është funksioni i vetëm i kësaj lënde ushqyese. Vitamina C gjithashtu përmirëson përthithjen e hekurit që gjendet në ushqimet me bazë bimore dhe kontribuon në funksionimin e duhur të sistemit imunitar për të mbrojtur trupin nga sëmundjet. Kjo nuk do të thotë se kemi më pak rrezik për t’u ftohur. Megjithatë, NIH shpjegon se ata që e marrin rregullisht mund të përjetojnë ftohje me kohëzgjatje pak më të shkurtër ose simptoma më të lehta të ftohjes. Lista nuk mbaron me kaq. Në trup, vitamina C vepron si një antioksidant, duke ndihmuar në mbrojtjen e qelizave nga dëmtimi i shkaktuar nga radikalet e lira. Radikalet e lira janë komponime që formohen kur trupi konverton ushqimin që hamë, në energji. Autoritetet shëndetësore japin disa shembuj të radikalëve të lirë: mjedisin nga tymi i cigares, ndotja e ajrit dhe rrezatimi diellor ultravjollcë.
Burimet e vitaminës C
Nisur nga roli që luan vitamina C në trupin tonë, pyetja që lind është se ku mund ta gjejmë atë. Frutat dhe perimet janë burimet më të mira të vitaminës C, sipas Shoqatës Spanjolle të Dietologjisë dhe Shkencave Ushqimore (Sedca). Mjafton të konsumojmë ushqime të ndryshme si; agrumet (portokall ose kivi) ose brokoli, luleshtrydhe, pjepër, ose domate.
